domein-overstijgende zorg

Laatste update 20 augustus 2021 om 12:37

Ons zorgstelsel is gebaseerd op vijf stelselwetten. Elke wet voorziet in regels rondom specifieke zorg en de financiering daarvan. Dit maakt het lastig om zorg rondom de cliënt in samenhang te organiseren. In dit artikel leggen we uit waarom het belangrijk is zorg over deze wetten heen (domein-overstijgend) te benaderen, welke ontwikkelingen gaande zijn en hoe deze ook jouw positie versterken.

Ons zorgstelsel

In Nederland kennen we vijf stelselwetten. Alle zorg die vanuit de gemeenschap wordt gefinancierd, is dus in een van de stelselwetten vastgelegd. We geven hieronder een korte toelichting.

  • De Zorgverzekeringswet (Zvw) regelt de geneeskundige zorg, ook wel curatieve zorg genoemd.
  • Burgers die blijvend 24-uurs zorg (of nabijheid) nodig hebben, krijgen hun zorg vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).
  • Voor o.a. begeleiding, huishoudelijke hulp, dagbesteding en beschermd wonen kunnen burgers een beroep doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). De wet is erop gericht burgers te ondersteunen bij zelfredzaamheid en participatie.
  • Hulp bij het opgroeien of opvoeden van kinderen tot 18 jaar is vastgelegd in de Jeugdwet (Jw).
  • De Wet publieke gezondheid (Wpg) ziet toe op de publieke gezondheidszorg (denk aan de bestrijding van Covid-19). Vanuit de Wpg volgt ook dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor gezondheidsbevordering en de jeugdgezondheidszorg (bijvoorbeeld het consultatiebureau).

Passende zorg

Eerder schreven wij ook een artikel over passende zorg. Passende zorg begint bij de cliënt en diens zorgvraag. Wat is de situatie en wat heeft de cliënt in deze écht situatie nodig? Zijn er daadwerkelijk gezondheidsklachten of is er sprake van sociale problemen zoals stress of eenzaamheid? Is de cliënt het meeste gebaat bij verpleegkundige zorg of bij begeleiding? Of is juist een combinatie van beide nodig?

Kortom zorgvragen laten zich niet leiden door wetten. Zorgvragen worden gevormd door uiteenlopende zorgbehoeften. En deze vragen moeten worden beantwoord met zorg die is gericht op álle leefgebieden van burgers.

Onderstaande afbeelding laat zien welke zorgverleners betrokken zijn rondom kwetsbare ouderen.

Bron: handreiking kwetsbare ouderen – maart 2021

Zorgverleners verlenen zorg vanuit verschillende domeinen (hun zorg wordt dus vanuit verschillende wetten gefinancierd). Om passende zorg te kunnen bieden, is samenwerking tussen álle zorgverleners noodzakelijk, ongeacht vanuit welke wet de zorg wordt betaald. Huidige wetgeving zorgt echter voor schotten tussen de domeinen die samenwerking helaas bemoeilijken.

Schotten in de zorg

In november vorig jaar schreven het Zorginstituut en de Nederlandse Zorgautoriteit hun advies over passende zorg.

Het advies geeft aan dat de schotten tussen de verschillende wetten ervoor zorgen dat cliënten niet de best passende zorg ontvangen. Het betreft organisatorische schotten enerzijds en financiële schotten anderzijds. Het advies onderstreept dus het belang om zorg en ondersteuning domein-overstijgend (over de schotten heen) te organiseren.

Bij preventie wordt bijvoorbeeld een schot opgeworpen. Preventieve maatregelen en activiteiten zorgen ervoor dat burgers later of zelfs geen beroep doen op de Wlz. Huidige wetgeving geeft zorgkantoren echter geen ruimte om mee te betalen aan preventie. Terwijl de opbrengsten (minder kosten) wel ten gunste komen van de Wlz.

Experiment domein-overstijgend samenwerken

In 2015 hebben ze een aantal zorgaanbieders in de verpleeghuiszorg uitgenodigd om experimenten aan te dragen waarmee ze de kwaliteit van verpleeghuiszorg zouden kunnen vebeteren. Deze uitnodiging was onderdeel van het programma Waardigheid en trots. Hieruit volgden drie experimenten die met Domein-Overstijgend Samenwerken (DOS) startten.

Binnen de experimenten stellen ze één vast contactpersoon per cliënt aan, de arrangeur. (Elk experiment gebruikt ook een eigen benaming voor de vaste contactpersoon. Ede gebruikt ‘arrangeur’, Dongen ‘leefcoach’ en Hollandscheveld ‘moatwarker’. Voor het leesgemak hanteren we hier ‘arrangeur’.) De arrangeur onderzoekt samen met de cliënt (en naasten) de zorgvraag en stelt vast wat er nodig is aan zorg én ondersteuning (welzijn).

De benodigde professionele zorg (Zvw of Wlz) en de ondersteuning (Wmo of Jw) worden samen met de beschikbare informele (mantel)zorg beschreven in een integraal ondersteuningsplan. Vervolgens organiseert de arrangeur als regiehouder alle formele zorg en ondersteuning.

De experimenten zijn positief ontvangen. DOS draagt bij aan een verbeterde situatie van kwetsbare ouderen. Alle betrokken regio’s willen met DOS verder. Een volledige evaluatie vind je in de eindrapportage van Significant.

Domein-overstijgende zorg

Om gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren rechtmatig te kunnen laten samenwerken, is een wetswijziging in de Wlz nodig. Hiertoe diende minister De Jonge eerder dit jaar het wetsvoorstel ‘Domein-overstijgende samenwerking’ in. Een volgend kabinet zal een besluit nemen ten aanzien van dit wetsvoorstel.

Daarnaast is de Nederlandse Zorgautoriteit bezig met het ontwikkelen van een sectoroverstijgende betaaltitel voor Zvw- en Wlz-zorg. Met deze betaaltitel kunnen zorgaanbieders uit verschillende sectoren de samen geleverde zorg dus declareren. Meer informatie vind je op hun website.

Vanzelfsprekend houden we je op de hoogte van ontwikkelingen hieromtrent.

Jouw kracht

Wettelijke kaders om domein-overstijgende zorg eenvoudiger te maken, ondersteunen jou als zorgprofessional in het verlenen van passende zorg. Het biedt ruimte voor jouw kracht: het centraal stellen van de cliënt en het flexibel organiseren van zorg.

SoloPartners

SoloPartners is dé brancheorganisatie voor zzp’ers in de zorg. Wij volgen de ontwikkelingen in de zorg en verspreiden actuele en begrijpelijke voorlichting en informatie aan onze leden en niet-leden. Het streven is om dé bron van informatie te zijn voor de zelfstandige zorgprofessional. Als lid van SoloPartners ondersteunen wij de zzp’er in de zorg in het voldoen aan wet- en regelgeving. Wil je weten hoe, lees dan verder.

Word direct lid Meer info

Sluit je aan bij meer dan 19000 leden

Basispakket

€ 75
per jaar
  • Erkende klachtenregeling
  • Certificaat
  • Gratis klachtenafhandeling
Kies dit pakket

Kwaliteitspakket

€ 160
per jaar
  • Erkende klachtenregeling
  • Jaarlijks gratis VOG
  • Modelovereenkomsten
Kies dit pakket