Nieuws

Gaat de restitutiepolis verdwijnen?

dinsdag 13 oktober 2020    Dit artikel delen

Tijdens onze bijeenkomst in Hoogeveen afgelopen week, werden er veel vragen gesteld over de keuzes en het gedrag van zorgverzekeraars. Nogal wat zelfstandigen zijn niet-gecontracteerd werkzaam in de wijkverpleging en GGZ, omdat zij geen kans hebben op een contract. Hierdoor zijn zij onder meer afhankelijk van de restitutiepolis. Een veelgestelde vraag is of die restitutiepolis gaat verdwijnen. Hoe zit het met niet-gecontracteerd kunnen werken en de restitutiepolis?

Druk op GGZ en wijkverpleging neemt toe

Duizenden zorgprofessionals in de GGZ en de wijkverpleging zijn werkzaam als zelfstandig ondernemer. Zij werken dikwijls zonder contract, ook wel ‘niet-gecontracteerd’ genoemd. Deze niet-gecontracteerde manier van werken bevalt zorgprofessionals heel goed, maar staat onder druk. De minister, zorgverzekeraars, gecontracteerde zorgorganisaties en beroepsorganisatie V&VN doen deze zorg namelijk af als te duur. Hoe komt dat?

Niet ‘duurdere zorg’, maar ‘meer zorg’

De gemiddelde inzet aan uren bij niet-gecontracteerde zorg wijkt af van het gemiddeld aantal uren bij gecontracteerde zorg. Dit wordt veroorzaakt doordat niet-gecontracteerde zorgaanbieders de zwaardere cliënten aannemen die gecontracteerde zorgaanbieders liever niet in zorg nemen. Niet-gecontracteerde zorgaanbieders zijn dus logischerwijs gemiddeld meer tijd kwijt per cliënt. Daar wordt echter geen goed onderzoek naar gedaan. Omdat er aangenomen wordt dat niet-gecontracteerde zorg duurder is doordat zorgverleners frauderen loopt er via een Hoofdlijnenakkoord een afspraak dat het afbreken van niet-gecontracteerde zorg toegestaan is.

Wil je alles lezen over de aannames en framing rondom niet-gecontracteerde zorg? Lees dan dit artikel.

Veel vraag naar niet-gecontracteerde zorg

Niet-gecontracteerd werkende zorgprofessionals worden platgebeld door cliënten met een hulpvraag. Dat komt omdat gecontracteerde zorgorganisaties op een bepaald moment door hun budget heen zijn en geen cliënten meer aan willen of kunnen nemen. Niet-gecontracteerde zorgprofessionals hebben geen afspraken gemaakt over een plafond en kunnen cliënten dus wel in zorg nemen. Dat doen zij graag, omdat de kleinschalige opzet van zorg verlenen goed bij de professional past en er geen sprake is van een budgetplafond.

Naturapolis biedt geen duidelijkheid

Een niet-gecontracteerde zorgaanbieder stuurt zijn rekening niet rechtstreeks naar een zorgverzekeraar, want daar heeft hij geen contract mee. De rekening gaat naar de cliënt en deze stuurt hem door naar de zorgverzekeraar. Als een cliënt een natura polis heeft, dan krijgt de cliënt een percentage vergoed van het ‘marktconforme tarief’ wat voor die zorg geldt. Dat percentage ligt op dit moment zo rond de 70%. Maar 70% van wat? Wat het marktconforme tarief is, weet alleen de zorgverzekeraar. Wat de verzekerde dus uitbetaald krijgt, weet alleen de zorgverzekeraar. Dit geeft de cliënt geen duidelijkheid en de zorgverlener kan dus niet zeggen wat de cliënt zelf bij moet betalen. Daarnaast besliste te rechter onlangs dat een zorgverzekeraar niet zomaar een percentage aan korting mag bedenken. De naturapolis biedt dus onvoldoende duidelijkheid.

De niet-gecontracteerde zorgprofessional wijkt uit naar de restitutiepolis

Nu is er een zorgverzekeringspolis die 100% van het marktconforme tarief uitbetaalt. Deze polis heet de restitutiepolis. Hierbij weet de cliënt dus dat alles vergoed wordt en weet de zorgverlener dat het tarief gezond is om van rond te komen. Deze manier van werken bevalt zorgprofessionals goed en in het verleden waren er zorgverzekeraars die uitsluitend restitutiepolissen aanboden. Zoals zorgverzekeraar ONVZ, die bijvoorbeeld nauw verbonden is aan de ledenvereniging van zorgprofessionals VVAA. Op deze pagina is ONVZ er nog trots op (spiegel) om alleen maar restitutiepolissen aan te bieden:

“Heeft u een zorgverzekering bij ONVZ? Dan heeft u optimale vrije keuze van zorg. Wij bieden namelijk uitsluitend restitutieverzekeringen aan. Dat betekent dat ONVZ de kosten van de behandeling door een zorgverlener volledig vergoedt.”

Voor zorgprofessionals werkt niet-gecontracteerd werken goed, cliënten hebben er behoefte aan en een zorgverzekeraar is er zelfs trots op dat ze niet-gecontracteerd vergoeden. Of toch niet?

Restitutiepolis verdwijnt gaandeweg

Op deze pagina geeft diezelfde zorgverzekeraar ONVZ aan dat ze juist last hebben van het feit dat ze geen contract hebben met zorgaanbieders. “Steeds meer zorg wordt geleverd door niet-gecontracteerde zorgverleners en zorgbedrijven die geen contract hebben gesloten met zorgverzekeraars over de prijs en kwaliteit. Helaas zien we -met name bij wijkverpleging en GGZ- een toename van niet-doelmatige zorg en fraudegevallen. ONVZ heeft daarom extra aandacht voor wijkverpleging en GGZ.”

Best een grote tegenstelling op dezelfde website. Je zou het een identiteitscrisis kunnen noemen. Ook valt op hoe eenvoudig ONVZ het verwijt aan zorgprofessionals in de GGZ en wijkverpleging maakt. Toch sluit ook ONVZ zich hiermee aan bij een landelijke trend. Het aantal restitutiepolissen loopt al enige tijd terug en ook ONVZ gelooft er dus blijkbaar niet meer in. Dat de zorgprofessionals van de VVAA op zijn zachtst gezegd ‘not amused’ zijn over deze stap van ONVZ mag duidelijk zijn. Zij waren juist zo verguld met een zorgverzekeraar die niet-gecontracteerd werken faciliteerde.

Niet-gecontracteerd werken via restitutiepolis wordt steeds moeilijker

Gaat de restitutiepolis er helemaal uit? Dat staat niet vast. De polissen voor komend jaar zijn nog niet bekend. We gaan er vanuit dat in ieder geval de grote zorgverzekeraars ZK, VGZ, CZ en Menzis nog steeds een of meerdere restitutiepolis(sen) zullen aanbieden. Daarnaast biedt doorgaans ook Zorg en Zekerheid een restitutiepolis aan. Dat geldt ook voor ASR (Amersfoortse en Ditzo Vrije keuze).

Of al deze zorgverzekeraars in 2021 nog een restitutiepolis aanbieden, is natuurlijk afwachten. Zolang het wetsvoorstel Bevorderen Contracteren er nog niet is, dienen zorgverzekeraars niet-gecontracteerd werken nog steeds te faciliteren. Ook al is het dan misschien niet van harte. Wat wel zo is, is dat er waarschijnlijk geen zorgverzekeraarconcerns meer zijn die uitsluitend een restitutiepolis aanbieden zoals de ONVZ dat deed.

Bied zorgprofessionals de kans op een degelijk contract

Het geworstel van zorgaanbieders die kleinschalig willen werken wordt voor een groot deel veroorzaakt door het feit dat zorgverzekeraars deze kleinschaligheid niet willen contracteren. Het maken van afspraken over een degelijke prijs en goede kwaliteit is geen vreemde eis, maar zorg er dan wel voor dat de mogelijkheid wordt geboden om dat aan te gaan.

SoloPartners maakt zich hard voor individuele contractering van zelfstandige zorgprofessionals. We verzetten ons tegen negatieve framing door zorgverzekeraars, gecontracteerde zorgorganisaties en beroepsorganisaties. Steun je deze zienswijze? Sluit je dan aan >>

Dit artikel delen