Nieuws

Groei aantal zorg zzp’ers dendert voort, beweging wordt nog steeds genegeerd..

dinsdag 16 oktober 2018    Dit artikel delen

De eerste drie kwartalen van dit jaar verwisselden ruim 1100 zorgprofessionals per maand (!) hun dienstverband voor een rol als zzp’er in de zorg. Vorig jaar waren dat er nog gemiddeld 1000 per maand. Daarmee is de snelheid van de instroom met 10% gegroeid. Een alarmerend signaal zou je zeggen op basis van het arbeidsmarkt tekort en de gevolgen die de tekorten hebben. Wat maakt nu toch dat al deze professionals een vast dienstverband verlaten? Een logische en terechte vraag, die tot op heden niet gesteld wordt. 

SoloPartners doet als brancheorganisatie met regelmaat onderzoek naar het aantal zzp’ers in de zorg. Dit doen wij op basis van KvK SBI codes. Onze aanpak leest u hier. Op 1 oktober 2018 stonden er 132.889 Wkkgz-plichtige zzp’ers in de zorg ingeschreven bij de KvK. Sinds 1-1-2018 zijn er 10.031 nieuwe zzp’ers bijgekomen, een gemiddelde van 1114 per maand.

Oorverdovend stil

Een aflevering van Nieuwsuur van augustus dit jaar ging in op de ontwikkeling van zzp’ers in de zorg. Professionals houden het in loondienst niet vol en maken de stap naar een eigen onderneming. Zeker in relatie tot de arbeidsmarkt een pittig en zorgwekkend signaal zou je zeggen. Opvallend genoeg wordt daar niet op gereageerd door beleidsmakers en politici. De enorme uitstroom uit dienstverband, is wat ons betreft reden genoeg om de ontwikkeling rondom de ‘zzp’er in de zorg’ prominent op de agenda te plaatsen, maar niets blijkt minder waar. De arbeidsmarkt agenda’s Regionale Aanpak Arbeidsmarkt Tekorten (RAAT), het Stagefonds Zorg, het Zorgpact, het actieprogramma Werken in de Zorg; de beweging van de zorgprofessional die zzp’er wordt, schittert in afwezigheid binnen al deze plannen. Terwijl er toch heel duidelijke redenen zijn waarom professionals het dienstverband verlaten en de stap maken naar zzp’er in de zorg. Daar zouden waardevolle lessen uit getrokken kunnen worden zou je zeggen.

Zelfversterkend effect

De praktijk dringt zich echter steeds sterker op en laat zich niet leiden door het negeren van het onderwerp. Zorgteams binnen instellingen kampen met tekorten en worden steeds meer afhankelijk van flexibele inzet. Deze inzet bestaat steeds vaker uit zzp’ers in de zorg. Als je goed oplet, sijpelen de voorbeelden over zzp’ers in de zorg steeds vaker door. Het NRC Handelsblad van afgelopen weekend..

De zzp’er: “In 2008 waren we blij als we genoeg uren konden sprokkelen om van te kunnen leven. Nu zijn we onmisbaar.”
De arts: “Aanvankelijk toen verpleegkundigen zich als zzp’ers zich gingen verhuren, weigerden we ze in te huren. Maar dat kan niet meer. Ze zijn keihard nodig.” 

Het arbeidsmarkttekort versnelt de ontwikkeling van de zzp’er in de zorg steeds verder. Door de gaten in het rooster worden de nog aanwezige professionals in dienst gevraagd om extra diensten te draaien. Dit leidt tot ontevredenheid en overbelasting. Niet zelden treffen de overbelaste professionals in dienst, professionals die als zzp’er flexibele capaciteit bieden en krijgen zij terug dat er wel degelijk een werkvorm is waarbij werk en privé te combineren is. En oh ja, je verdient ook nog eens beter. De nieuwsgierigheid voor de stap naar zzp’er zijn wordt daarmee opgewekt. Het arbeidsmarktprobleem voedt daarmee mogelijk de steeds snellere ontwikkeling van zzp’ers in de zorg.

De onderzoeken

De aantrekkelijkheid van het werken in de zorg staat onder druk, zo stelde Nivel in juli dit jaar.  Van de werkenden in de zorg verwacht 52% haar pensioen niet te halen. In dit onderzoek komt het perspectief van de zzp’er geheel niet aanbod. Het woord ‘zzp’ of ‘zelfstandig’ wordt letterlijk niet benoemd. Bijzonder, want juist de zzp’er in de zorg geeft aan het wél vol te houden en is juist heel tevreden over de te regisseren belasting. Een gemiste kans. Bij navraag blijkt dat de zzp’er in de zorg niet binnen de scope van de opdracht valt. Zijn we eigenlijk wel op zoek naar het perspectief van deze vrijgevochten zorgverlener, vraag ik mij inmiddels af.

Dat lijkt niet het geval, als enkele maanden later EY bekend maakt dat verzuim met 5,7% en verloop met 13,3% nog nooit zo hoog waren in de zorg. ‘Alarmerend’. Na het lezen van het rapport valt ook hier vast te stellen dat het perspectief van de zzp’er in het geheel niet wordt meegenomen. Da’s best bijzonder, omdat juist het verloop vanuit dienstverband richting zzp’erschap een enorm fenomeen is op dit moment én dat verzuim onder zzp’ers vele malen lager is. Niets van dat al. Zorgprofessionals zouden alleen veelvuldig wisselen van werkgever.. Als klap op de vuurpijl wordt het oude ‘schijnzelfstandigen’ verhaal in de enige zin met ‘zzp’ nog even uit de doeken gedaan met de zinsnede: “Het penibele personeelsplaatje leidt tot allerlei ongewenste neveneffecten: van dienstverbanden die worden omgezet in zzp-constructies, inmenging van detacheringsbureaus en rijke instellingen die bereid zijn om hun personeel een salarisschaal meer te betalen dan elders in de subsector gebruikelijk is.”

Alsof er met deze arbeidsmarkt nog sprake zou zijn van gedwongen schijnzelfstandigheid. Iedere zorgprofessional die een contract wil in de zorg, kan er één krijgen. Waarom dan deze berichtgeving? Hoe kun je als EY over de zzp’er heen kijken als je onderzoek doet naar verloop onder medewerkers?

Zorgprofessional in beweging

De zorgprofessional neemt steeds vaker het heft in eigen handen en kiest daar het zzp’erschap voor. Het mag een enorme beweging genoemd worden dat dit jaar ruim 13.000 professionals als zzp’er starten en dat we straks een kleine 140.000 professionals hebben met een KvK nummer. Waar komt deze beweging vandaan? Welke lessen kunnen we leren van deze groep? Hoe positioneren we deze professionals in de sector? Hoe gaan we om met kwaliteit? Waar ligt de nuance tussen vast en flex? Wat doen we met zorgprofessionals die ook zzp’er zijn niet vinden passen? Zomaar wat vragen die ons als brancheorganisatie iedere dag bezig houden. We hopen dat meer partijen zich deze vragen gaan stellen dan alleen de club van zzp’ers zelf.

Steun je onze beweging? Word dan lid >>

Dit artikel delen