Nieuws

Onderzoek Berenschot: zzp-schap in de wijkverpleging bevalt uitstekend

dinsdag 9 juni 2020    Dit artikel delen

Een onderzoek door Berenschot dat op 1 mei jongstleden is afgerond, spreekt boekdelen over hoe zzp-schap in de wijkverpleging wordt beleefd. Het onderzoek, dat bevestigd dat het zzp-schap voor zorgprofessionals heel goed werkt, komt op een belangrijk moment. Hieronder beschrijven we de meest belangrijke conclusies.

Uitkomsten onderzoek Berenschot

Adviesbureau Berenschot deed in opdracht van het ministerie van VWS onderzoek naar de motieven van startende zorgaanbieders in de wijkverpleging. Omdat ‘91% van de startende zorgaanbieders in de wijkverpleging kiest voor zzp-schap’, ging dit onderzoek vooral over zzp’ers in de zorg. Het onderzoek bestond uit een telefonische enquête bij 142 zzp’ers in de wijkverpleging, in combinatie met 15 verdiepende interviews. De klankbordgroep tijdens het verloop van de enquête, bestond naast het ministerie van VWS, uit V&VN, ActiZ en Zorgthuisnl. Lees het volledig rapport ‘Onderzoek naar motieven startende zorgaanbieders in de wijkverpleging‘.

Welke conclusies over zzp’ers in de zorg zijn nu officieel?

Het belangrijkste motief om als zorgaanbieder te starten is de behoefte aan autonomie (43%). “Deze autonomie is tweeledig. De zzp’er wil zelf bepalen hoé zij het werk inricht bij de cliënt en wil daarnaast ook zelf bepalen wanneer je werkt.” Het aantal zorgprofessionals dat kiest voor een bestaan als zelfstandige, is ruim tweemaal zo hoog in de Randstad dan in de landelijke provincies. Berenschot: “Met name in deze regio’s zullen werkgevers moeten inzetten op het verlagen van werkdruk om professionals te behouden.” De onderzoekers vinden het opvallend dat een ‘redelijk grote groep (26%)’ van de zzp’ers aangeeft dat er geen redenen zijn om weer in loondienst te gaan werken.

Over het algemeen zijn ondernemers (zeer) tevreden dat ze voor zichzelf zijn begonnen en overwegen niet om weer bij een organisatie te gaan werken. Redenen hiervoor zijn het zelf kunnen bepalen van de kwaliteit van de geleverde zorg, de vrijheid en variëteit. “Deze bevinding geeft het signaal dat eventuele interventies gericht op het behoud van professionals binnen een zorginstelling het beste vroegtijdig kunnen worden ingezet. De voornaamste reden voor respondenten om specifiek in de wijkverpleging te starten is omdat in deze sector het mogelijk is betere kwaliteit te leveren als zelfstandige dan in een instelling (27%). Daarnaast vindt men het aantrekkelijk of leuk werk in de wijkverpleging (26%). Redenen hiervoor zijn vrijheid en afwisseling, dat het goed mogelijk is om het parttime te doen en daarmee te combineren met bijvoorbeeld een gezin, en dat er een-op-een met cliënten wordt gewerkt. Opmerkelijk hierbij is dat flexwerkers minstens zo veel uren werken, maar het gevoel over het goed kunnen matchen van werk en privé (kennelijk) anders is. Ook is genoemd dat wijkverpleging in principe een solistisch beroep is waardoor het zich goed leent voor werken als zelfstandige.”

“In de gesprekken gaf men aan dat er door het werken als zzp’er, betere kwaliteit geleverd kan worden vergeleken met de situatie in loondienst. Als zzp’er/ondernemer kun je, volgens de respondenten, zelf bepalen hoeveel tijd je besteedt aan je cliënt, ben je beter in staat de cliënt centraal te stellen en om meer maatwerk te leveren. De gedachte dat mensen als zelfstandige starten vanwege de hogere beloning is een opvatting die SoloPartners in onderzoek uit november 2018 heeft weerlegd. Uit onze enquête en interviews blijkt eveneens dat een hogere beloning niet een belangrijke drijfveer is voor ondernemers om als zelfstandige te werken.”

Een groot deel van de uitkomsten van dit onderzoek komen overeen met berichten die we hier de afgelopen jaren over geplaatst hebben. SoloPartners wordt als bron tientallen malen aangehaald, maar werd gedurende dit onderzoek niet benaderd om deel te nemen aan de klankbordgroep. Een gemiste kans, aangezien een aantal onderzoeksresultaten niet overeenkomen met de praktijk. Zo wordt gesteld dat het heel gebruikelijk is dat zzp’ers in de wijkverpleging als onderaannemer voor zorgorganisaties werken, of worden bemiddeld. Ons eigen onderzoek laat zien dat dit niet het geval is en dat meer dan de helft van de zzp’ers in de wijkverpleging eigen cliënten heeft en deze ook zelf werft. De onderzoekspopulatie had een stuk representatiever kunnen zijn met onze ondersteuning. Daar is helaas niet voor gekozen.

Positioneer de zzp’er in de zorg!

Het onderzoek geeft samengevat nogal een positief beeld van wat het zzp-schap voor zorgprofessionals betekent. Zij kunnen voor hun gevoel meer kwaliteit leveren, meer maatwerk bieden, het vak uitoefenen op een wijze die bij hen past, ze doen het niet voor het geld en kunnen werk en privé beter combineren. Een gouden formule, zo weten wij al enige tijd. De ontwikkelingen in de wijkverpleging staan echter haaks op wat werkt voor zelfstandige zorgprofessionals.

Op het moment dat de minister zijn wetsvoorstel zal presenteren om niet-gecontracteerde zorg in de wijkverpleging te beëindigen, het moment dat zorgverzekeraars steeds minder zzp’ers blijken te contracteren in de wijkverpleging en ook het nieuwe bekostigingsmodel voor de Wijkverpleging naar verwachting zeer weinig ruimte zal laten voor solistisch werkende zorgverleners, komen deze onderzoeksresultaten als geroepen. De conclusies in dit rapport staan haaks op het uitgangspunt om grote gecontracteerde zorgorganisaties nog groter te maken en kleinschalige (niet-gecontracteerde) zorg onmogelijk te maken. Zorgprofessionals merken juist dat zij betere zorg kunnen leveren als zij dit níet voor een gecontracteerde zorgorganisatie in een dienstverband doen. Als het aan de zorgprofessional zelf ligt, dan krijgen zij de ruimte om als solistisch werkende zorgverlener te werken. We doen een oproep om deze conclusies zeer serieus te nemen en de mogelijkheden voor individuele contractering te verruimen, in lijn met de beloftes in het Hoofdlijnen akkoord wijkverpleging van twee jaar geleden.

SoloPartners zal met deze conclusies in de hand zich blijven verzetten om niet-gecontracteerde zorg te beëindigen. Zolang er niets is geregeld voor onze achterban, is het bijzonder onverstandig om contractering Heilig te verklaren. Steun ons en sluit je aan >>

Is de coöperatie de oplossing voor zzp’ers in de wijkverpleging?

We merken dat zorgverzekeraars, het ministerie en de NZa steeds vaker communiceren dat zzp’ers wel gecontracteerd kunnen worden, maar dan in via coöperatie. We zijn erg benieuwd naar wat jij daarvan vindt en hebben om die reden een mini-enquête met 6 vragen. Het kost je vijf minuten om deze in te vullen. Met die uitkomsten kunnen wij een standpunt innemen over wat zzp’ers in de zorg vinden van een centraal gecontracteerde coöperatie. Vul de mini-enquête in: Wil jij in de wijkverpleging werken via een coöperatie?’

Dit artikel delen