Nieuws

Ook in 2020 geen brede contractering zzp’ers in de zorg

dinsdag 30 april 2019    Dit artikel delen

Het hoofdlijnen akkoord wijkverpleging 2019 – 2022 is eind volgend jaar op de helft van haar termijn. In dat akkoord stond onder meer dat “aanbieders, inclusief kleine zorgaanbieders, die zorg van goede kwaliteit op doelmatige wijze leveren kunnen deelnemen aan het contracteerproces.” Je zou met zo’n belofte verwachten dat zorgverzekeraars het contracteerproces inmiddels anders zouden hebben ingericht. Helaas blijkt dat niet het geval. Ook het jaar 2020 werken we vanuit het oude perspectief.

Inkoopbeleid 2020

Zilveren Kruis wijdt één zin aan de zzp’er in de zorg. ‘Voor zzp’ers geldt dat zij aangesloten moeten zijn bij een samenwerkingsverband met eerstelijnszorgaanbieders. In dit samenwerkingsverband worden afspraken gemaakt over de kwaliteit en continuïteit van de zorg. Er worden geen overeenkomsten afgesloten met individuele zzp’ers’. Hiermee stimuleert Zilveren Kruis onderaanneming door zzp’ers. Niet de zzp’er zelf, maar de zorgaanbieder die er boven hangt wordt gecontracteerd. Dit standpunt is al jaren zo en onveranderd gebleven.

Menzis hanteert in haar inkoopbeleid 2020 – 2021 dezelfde inschrijvingseisen voor zzp’ers als voor zorgorganisaties. In die eisen staat een heel concrete belemmering vermeld, namelijk ‘de zorgaanbieder is toegelaten op grond van de Wet Toelating Zorginstellingen voor de levering van wijkverpleegkundige zorg’. Aangezien een zzp’er in de zorg geen WTZi toelating kán krijgen, is de zzp’er in praktische zin uitgesloten van inkoop. Het wordt alleen iets anders verwoord.

DSW start in 2020 met het contracteren van individuele zzp’ers. Onder welke voorwaarden dat gebeurt, is niet terug te vinden.

CZ contracteert al langere tijd enkele tientallen zzp’ers in de zorg, maar dan alleen een BIG-geregistreerde hbo-opgeleide verpleegkundigen op niveau 5. Zelfstandige wijkverpleegkundigen dus, een schaars goed. Zij krijgen een plafond van zo’n € 50.000 omzet per wijkverpleegkundige. Dit beleid is de afgelopen jaren ongewijzigd geweest en ook voor 2020 zijn hier geen veranderingen in waar te nemen.

VGZ contracteert sinds 2019 zzp’ers in de zorg. Deze zorgverzekeraar is het meest uitgesproken in haar wens om samen te werken met zzp’ers en dat valt terug te lezen in haar document voor 2020. In het geval van VGZ worden alleen niveau 4 en 5 verpleegkundigen gecontracteerd.

Samengevat:

de grootste groep zelfstandige professionals in de wijkverpleging, niveau 3, heeft geen enkele mogelijkheid om een contract af te sluiten met een zorgverzekeraar. Voor niveau 4 is dit alleen bij VGZ het geval. In de praktijk wordt tot op heden dan ook vooral gewerkt met niet-gecontracteerde vormen van zorg en financiering. Dat zal in 2020 niet wijzigen met deze zeer beperkte contracteringsmogelijkheden. Als je bijvoorbeeld naar het dossier Palliatief Terminale Zorg kijkt en de beantwoording van deze Kamervragen, dan zou je toch meer contractering verwachten: “Ik ben niet van plan maatregelen te treffen om de zorgverzekeraars te dwingen om palliatieve zorg die niet-gecontracteerd is altijd volledig te vergoeden. Ik vind het juist belangrijk dat dat zorgverzekeraars en aanbieders een contract sluiten”.

De praktijk van 2019

Nog even terug naar het hoofdlijnen akkoord wijkverpleging.
‘Het contracteerproces dient zorgverleners te ondersteunen om zinnige en zuinige zorg van goede kwaliteit te leveren en zorgverzekeraars te ondersteunen om voor hun verzekerden goede zorg doelmatig in te kopen. Daarbij bestaat er wederzijdse contracteervrijheid, moeten zorgverzekeraars aan hun zorgplicht voldoen en moeten cliënten voldoende en heldere keuzemogelijkheden hebben.‘ ‘Contractering is hèt vehikel om afspraken te maken over doelmatigheid, kwaliteit, innovatie, organiserend vermogen en de juiste zorg op de juiste plek.’ ‘Aanbieders, inclusief kleine zorgaanbieders, die zorg van goede kwaliteit op doelmatige wijze leveren kunnen deelnemen aan het contracteerproces.’ Zorgverzekeraars zijn transparant over de redenen waarom zorgaanbieders niet worden gecontracteerd.

In de praktijk zien zorgprofessionals deze onderwerpen steeds verder onder druk staan.

Dezelfde contractering..

De hoeveelheid zorg die wordt gecontracteerd door zorgverzekeraars is onvoldoende om aan de vraag te kunnen voldoen. Om die reden groeit het aandeel niet gecontracteerde zorg sterk door. Die groei is onwenselijk zo schreef de minister eind vorig jaar en hij zag graag dat er meer zorgaanbieders gecontracteerd zouden worden. Waarom zien we deze wens niet vervuld worden in het inkoopbeleid 2020?

Zorgplicht onder druk..

Zorgverzekeraars voldoen inmiddels niet meer aan hun zorgplicht om tijdig zorg beschikbaar te maken voor verzekerden. Maak een belrondje langs transferverpleegkundigen in ziekenhuizen en er is niet veel voor nodig om in te zien dat er doorgaans helemaal geen zorg beschikbaar is. Bijzonder is dit artikel van januari dit jaar, waarin Zorgverzekeraars Nederland aangeeft dat ze niet meer zorg in kan kopen, omdat het personeelstekort groot is en zorgaanbieders over onvoldoende medewerkers beschikken. Bijzonder dat er aan de andere kant duizenden zelfstandigen in de wijkverpleging beschikbaar zijn die -nog steeds- niet gecontracteerd werken. De minister wil af van niet-gecontracteerde zorg. Er zijn volgens hem te weinig medewerkers in een dienstverband om de zorgplicht te vervullen. Maar zorgverzekeraars bieden ook in 2020 de niet gecontracteerde zorgaanbieders geen contract aan. Hoe serieus neemt de zorgverzekeraar die zorgplicht dan eigenlijk?

Carte blanche voor de zorgverzekeraar..

Contractering van zorg is geen dialoogmodel waarin er een gesprek plaats vindt over ‘doelmatigheid, kwaliteit, innovatie en organiserend vermogen’, maar is een top-down beslismodel waarin het beperken van de bewegingsruimte van professionals aan de orde van de dag is. Deze situatie was ook bij de marktmeester een jaar geleden al bekend, maar heeft niet geleid een kanteling van het inkoopbeleid. Daarmee is de praktijk van 2018 ook de praktijk van 2019, maar dan nog verder uitgehold. Niet zo vreemd ook aan de andere kant, als je onderstaande bericht leest en je je realiseert dat er alleen via een losse melding iets gedaan wordt aan een individueel geval. Hoeveel meldingen zijn nodig om te komen tot nieuwe regelgeving?

.. met soms wat machtsmisbruik

Bizarre omstandigheden bij zelfstandige verloskundigen, die zo dom waren collectief te protesteren tegen de contractvoorwaarden die Zilveren Kruis hen had geboden. 19 verloskundigen wisten in 2017 uiteindelijk 446 zelfstandige collega’s te mobiliseren om zich niet langer neer te leggen bij het contract van het Zilveren Kruis. Dat collectieve verzet werkte, want Zilveren Kruis haalde bakzeil en gaf een addendum op het contract voorzien van betere voorwaarden. Echter, de 19 verloskundigen die het proces in werking hadden gezet, werden uitgesloten van dat addendum. Zilveren Kruis heeft toe moeten geven dat zij dit hadden gedaan om de 19 zelfstandigen te straffen voor hun verzet. De rechter moet er uiteindelijk in hoger beroep (!) aan te pas komen om Zilveren Kruis definitief op haar plek te zetten. De quote in het hoofdlijnen akkoord dat ‘investeren in een betere relatie’ prioriteit zou moeten hebben, was nog nooit zo ver weg. Wat gaat er nog meer allemaal niet goed tussen zorgaanbieders en verzekeraars en wie brengt dat in kaart?

#bouwenvanuitvertrouwen

Op Twitter is er sinds kort een ‘hashtag’ #bouwenvanuitvertrouwen, die ook door zorgverzekeraars wordt gebruikt om het belang van het goede gesprek te onderstrepen. De reacties hierop zijn op zijn zachtst gezegd zeer wisselend. De afstand tussen praktijk en de financier was nog nooit zo groot. Van vertrouwen is absoluut geen sprake. Je zou zeggen dat er met het nijpende arbeidsmarktprobleem, de toenemende vergrijzing en de stijgende zorgkosten alle reden is om een hoofdlijnen akkoord handen en voeten te geven en dingen echt anders te gaan doen. Dat partijen naar elkaar toetrekken. Dat de nieuwsgierigheid toeneemt. Dat die urgentie niet op dat niveau wordt gevoeld dat laat de praktijk wel zien, anders hadden we wel andere uitgangspunten gehad.

De uitputtingsslag gaat dus verder en steeds meer professionals trekken hun conclusies. De stille revolutie gaat dus door. In 2017 verwisselden 1000 professionals per maand, hun dienstverband voor zelfstandig ondernemerschap. Een jaar later, in 2018 waren dat er gemiddeld 1100 per maand. Het eerste kwartaal van 2019 had een gemiddelde instroom van 1200 professionals per maand die zich bij de KvK inschreven. Het moet blijkbaar eerst nog veel erger worden, voordat het beter gaat.

SoloPartners staat voor zelfstandige zorgprofessionals, zodat zij verbonden kunnen blijven aan de zorgsector. Steun je onze beweging? Sluit je dan aan >>

Dit artikel delen