Nieuws

Update 2 Coronavirus voor zzp’ers in de zorg

dinsdag 24 maart 2020    Dit artikel delen

De ontwikkelingen rondom het coronavirus volgen elkaar in snel tempo op. Jullie sturen ons berichten over hoe de praktijk verloopt (blijf dat doen!) en daarnaast wordt er een hoop geregisseerd ‘bovenlangs’ door een aantal organisaties die de leiding hebben over de regie van deze enorme klus. De belangrijkste zaken zetten we voor jou op een rij. 

Dit is onze tweede update. Onze eerste update vind je hier

Nog nooit vertoond

Allereerst is helder dat we in een situatie terecht gekomen zijn die nog nooit eerder vertoond is. Het potentieel levensbedreigende virus heeft een enorm effect op het gedrag van alle mensen om jou heen. Of het nu jouw eigen familieleden zijn, jouw buren, de cliënt, jouw contactpersoon bij een bemiddelaar of de persoon die in de supermarkt ook boodschappen probeert te doen: veel mensen zijn gegrepen door één of andere vorm van angst en dat heeft gevolgen voor de keuzes die zij maken. Angst over of jij het virus naar hen doet overslaan, angst over de beschikbaarheid van toiletpapier of bijvoorbeeld angst over verlies van inkomen. Angst is op dit moment even het nieuwe normaal en dat heeft enorm veel gevolgen voor jou als ondernemer. Mensen doen namelijk niet altijd logische dingen, maar vertonen soms onlogisch gedrag. Zeker in deze tijden is dat het geval.

We krijgen veel signalen van leden die merken dat er heel bijzondere en soms onverstandige keuzes worden gemaakt door cliënten, collega ondernemers en zorgorganisaties om hen heen. Dat is op dit moment misschien wel logisch, ook al brengt dat problemen met zich mee. Tel daarbij op dat het virus de overheid heeft gedwongen om de economie ‘plat’ te leggen, zodat mensen zo min mogelijk met elkaar in contact komen en de verspreiding van het virus wordt gedempt. Ook dit geeft veel onzekerheid over de toekomst en -vooral- over hoeveel tijd dit vraagt. Hoe lang deze fase duurt weet niemand en dat stelt eisen aan jouw ondernemerschap en mindset. Het is van belang dat je je ondernemend, flexibel en klantgericht opstelt, zodat jij jouw bedrijf ook in deze tijden kunt handhaven. Je bent zorgprofessional. Je werkt in de zorg. Deze uitgangssituatie is goed. Als je wil dat we met je meedenken in deze tijden, stuur ons een bericht.

Jij als zorgaanbieder

Hieronder volgen een aantal nieuwsfeiten die te maken hebben met jouw rol als zorgaanbieder

Doordat veel mensen met een baan gedwongen thuis zitten en het coronavirus een groot gemeenschappelijk probleem vertegenwoordigt, nemen de initiatieven van burgers toe om een bijdrage te leveren voor de zorg. Eén van die initiatieven is ‘Extra handen voor de zorg‘, waar oud-zorgprofessionals, oud-zorgverleners, studenten en docenten van zorgopleidingen worden geworven om tijdelijk weer in te zetten in de zorg. NU’91 heeft trouwens een eigen versie, die vind je hier. Heb jij als zorgaanbieder behoefte aan ondersteuning, dan kun je hier een aanvraag doen.

Wil jij cliënten, familieleden, mantelzorgers en naasten onafhankelijke informatie kunnen bieden over het coronavirus? Het nationale zorgnummer staat klaar voor al hun vragen. Het Nationale Zorgnummer is een gezamenlijk initiatief van Ieder(in), MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid en Patiëntenfederatie Nederland.

Nog even terug naar die Extra handen voor de zorg en particuliere initiatieven. We krijgen ook signalen dat ingeplande ervaren en opgeleide zorgprofessionals door organisaties worden vervangen door niet opgeleide mantelzorgers en familie. Deze organisaties grijpen daarmee de mogelijkheid aan om kosten te besparen. Het is niet toegestaan voor een zorgorganisatie om formele zorgverlening door professionals te laten vervangen door informele zorg. Dit brengt namelijk risico’s voor de cliënt met zich mee. Kom je zo’n geval tegen, dan kun je overwegen een melding te doen bij de Inspectie.

Daarnaast zijn er meer voorbeelden te vinden van organisaties die verruiming van spelregels zoeken én bieden in tijden van crisis.

Deze brief bijvoorbeeld vanuit Actiz naar de minister laat zien dat bijvoorbeeld de bevoegdheidseisen rondom de wet BIG wat de brancheorganisatie betreft wat ruimer geïnterpreteerd mogen worden. We krijgen signalen van verontruste zorgprofessionals die zich verbazen over wat dit betekent voor de waarde van hun vak. In het geval van wijkverpleegkundigen is ruimte gecreëerd om naast het huisbezoek, via bellen en beeldbellen indicaties te stellen. Hier zijn niet alle wijkverpleegkundigen even enthousiast over en zij hebben niet het gevoel dat zij voldoende betrokken worden bij dit soort beslissingen. Een oproep om professionals zelf aan tafel te plaatsen, werd twee weken geleden al gedaan.

Ook is het opvallend dat de NZa aangeeft dat het recht op zorg door het coronavirus wat beperkt kan zijn. Zorgverzekeraars springen hierop in, door bijvoorbeeld te communiceren dat de ‘zoektocht’ naar thuiszorg tijdens de coronacrisis lastiger zou kunnen zijn. “Houd er rekening mee dat het langer kan duren voordat wij een passende thuiszorgorganisatie voor u gevonden hebben.” Dit is een bijzonder standpunt, omdat er bij niet-gecontracteerde zorgaanbieders juist veel ruimte ligt om zorg op te pakken, maar zij nog steeds tegen de belemmeringen aanlopen die de afgelopen jaren zijn ontstaan.

Als we nog even bij de financiers van de zorg – zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten – blijven, geeft ZorgthuisNL een belangrijk signaal naar hen af middels een brief. Deze organisatie geeft aan dat er nog steeds niet vanuit vertrouwen wordt gehandeld en dat er weinig ruimte in financiering wordt ervaren. Opvallend dat de lijn van minister van Financiën Wopke Hoekstra – “we doen alles wat nodig is”, juist door de financiers van de zorg niet wordt gevolgd. Terwijl de oplossing van de crisis juist uit de zorg vandaan moet komen.

Jij als zorgprofessional

Hieronder volgen wat updates over jouw rol als zorgprofessional.

De afgelopen weken hebben met name de ziekenhuizen de meeste aandacht (en beschermingsmiddelen) gekregen in deze coronacrisis. Dit had ook tot gevolg dat de richtlijnen voor beschermingsmiddelen van toepassing waren op ziekenhuizen. Inmiddels is er een richtlijn voor het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen voor buiten het ziekenhuis. Een protocol voor de thuiszorg vonden we hier.

We hebben contact gehad met het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) over het verstrekken van persoonlijke beschermingsmiddelen. Op dit moment ligt de prioriteit bij het verstrekken van middelen aan ziekenhuizen, verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties. De ROAZ gaat er vanuit dat zzp’ers via deze organisaties middelen krijgen aangereikt. We hebben aangegeven dat het goed zou zijn als zzp’ers ook zelf materialen kunnen ontvangen. Dit punt wordt meegenomen.

We zien overigens ook voorbeelden van zzp’ers in de zorg die zelf investeren in persoonlijke beschermingsmiddelen en nieuwe kleding. Zij dragen dit tijdens het uitvoeren van hun opdrachten. Daarmee vallen zij tijdens bepaalde opdrachten op, omdat zij de enige zijn (!) die binnen een locatie of team met beschermingsmiddelen rondlopen. Vraag jij je af wie ‘gelijk’ heeft in zo’n geval? Vraag het formele beleid op bij de organisatie, zoals bij de Hygiëne Infectie Preventie commissie.

De KICK protocollen van Vilans zijn gratis beschikbaar gesteld tijdens de coronacrisis. “Dit is voor ons een manier om al die vrijwilligers en mantelzorgers die massaal opstaan om hun diensten aan te bieden tijdens deze uitbraak zo laagdrempelig mogelijk te ondersteunen“, aldus Vilans. Iedereen kan dus nu tijdelijk gebruik maken van de KICK protocollen. Onze kwaliteitsleden kregen al een abonnement op de KICK protocollen bij het lidmaatschap aangeboden.

Sommige mensen vergelijken de situatie rondom corona met een soort van oorlogssituatie. Als we dan kijken naar informatiebronnen vanuit het ministerie van Defensie, dan vonden we deze tips en adviezen voor de mentale gezondheid van zorgprofessionals een heel goede. Vanavond is er een webinar van datzelfde ministerie met adviezen om mentaal fit te blijven.

Jij als zorgondernemer

Hieronder volgen een aantal bewegingen die jouw zorgondernemer zijn beïnvloeden.

We krijgen berichten binnen van zorgprofessionals die van hun cliënten te horen krijgen dat zij niet meer welkom zijn voor het verlenen van zorg. De zorgverlening wordt in sommige gevallen door de cliënt en familie / mantelzorgers overgenomen, omdat zij het risico op het oplopen van het coronavirus via zorgprofessionals te groot vinden. Uiteraard mag een ieder voor zichzelf bepalen of hij wel of niet zorg wil ontvangen en horen deze omstandigheden dus bij het ondernemersrisico dat jij loopt. Wel is het van belang dat je in de gaten houdt of aan de voorwaarden van de zorgovereenkomst wordt voldaan. Als jij bijvoorbeeld een opzegtermijn van een maand hanteert, dan is het niet zo dat je van de ene op de andere dag de zorg beëindigd kan zien worden. Het is van belang om het midden te vinden tussen de veranderende wensen van de klant en jouw eigen belang als zorgondernemer.

Ook horen we verhalen over zorgorganisaties die hun flexpool doorlichten en vragen stellen aan zzp’ers over de werkzaamheden die zij bij andere organisaties doen. Dit onderzoek is bedoeld om grip te krijgen op de beweging die professionals buiten de locatie / organisatie maken en op die manier vast te stellen of zij wel of geen besmettingsrisico vormen. Dit onderzoek betreft niet alleen zzp’ers, maar alle vormen van flex en zelfs ook vaste medewerkers van organisaties. Iedereen die naast het flex of vaste dienstverband in andere zorgorganisaties of bij particulieren thuis (extra) werkzaamheden verricht, kan bevraagd worden merken we. We zien hiermee in feite een nieuwe behoefte van de klant (zorgorganisatie) ontstaan; zij werken liefst met professionals die gekoppeld zijn aan een bepaalde locatie, wijk of team. Deze behoefte zou vervuld kunnen worden als je een langere tijd voor één zorgorganisatie / locatie / team werkt, ook wel ‘detachering’ genoemd. Als reactie hierop horen we dat zzp’ers in de zorg zich afvragen of zij daardoor wel aan hun ‘3 klanten’ komen die nodig zijn voor ondernemerschap. Het is belangrijk om te beseffen dat drie klanten of meer je niet zomaar wel of geen ondernemer maken, maar dat daar meer zaken voor nodig zijn. Daarnaast maken deze bijzondere corona-omstandigheden dat klanten een veranderende hulpvraag hebben. Het is juist ondernemend om daar op in te springen. Als jij in de ‘zorgmarkt’ andere keuzes maakt doordat het coronavirus jou daartoe aanzet, dan is dat een prima verklaring naar de Belastingdienst toe.

De overheid heeft onlangs een pakket aan maatregelen geïntroduceerd en daar zitten ook mogelijkheden voor zzp’ers tussen. Eldermans | Geerts schreef een prima samenvatting van deze maatregelen.

Hoe gaat het met zzp’ers op de IC?

De ziekenhuizen maken een goede indruk als het op de voorbereiding op het coronavirus aankomt, zo hebben we ons laten vertellen. Alhoewel werkwijzes en planning tussen ziekenhuizen onderling fors kunnen verschillen, is het algehele beeld dat de Intensive Care (IC) afdelingen hun werk goed kunnen doen. De beschikbaarheid van gespecialiseerde IC verpleegkundigen brengt wel problemen met zich mee. Er worden namelijk extra IC bedden geopend, maar het aantal IC verpleegkundigen blijft gelijk. Dat wil zeggen dat IC verpleegkundigen meer bedden te bedienen hebben per persoon dan normaal gesproken het geval is en dat is zwaar. Los nog van het feit dat de wijze waarop corona mensen ziek maakt, veel indruk maakt op professionals. Daarnaast horen we ook bij ziekenhuizen terug dat zij meer vragen stellen over waar flex krachten zoals zzp’ers zijn geweest en voor welke organisaties zij werken. De zzp’ers op gespecialiseerde functies proberen wat meer in hun eigen regio actief te zijn dan normaal en zichzelf te beperken tot organisaties waar ze al bekend zijn.

Hoe gaat het met jou?

Als brancheorganisatie zijn we benieuwd naar hoe het jou vergaat in de praktijk. Heb je een verhaal te vertellen of een tip te delen? Informeer ons dan via ons contactformulier of bel ons even. Mocht er aanleiding zijn om meer informatie over het coronavirus te delen, dan lees je dat uiteraard op onze website. We hebben een pagina ingericht met daarin allerlei belangrijke bronnen, kijk daar eens. We sluiten af met onze dank voor alle professionals die ons tips aanreiken om andere professionals te kunnen helpen.

Dit artikel delen