Nieuws

Update 4 Coronavirus: frustraties zorgprofessionals lopen op

dinsdag 14 april 2020    Dit artikel delen

We gaan inmiddels de vijfde week in van het gevecht tegen het coronavirus en het geduld van zorgprofessionals begint op te raken. Een overzicht.

Tekort aan beschermingsmaterialen houdt aan

Twee weken geleden brachten we het nieuws dat het tekort aan beschermingsmaterialen in de thuiszorg enorm is. Deze situatie is binnen de VVT (Verzorging, Verpleging en Thuiszorg), GGZ en VG nog steeds (zeer) actueel en heeft alles te maken met de keuze om beschermingsmiddelen in eerste instantie alleen aan ‘acute zorg’ ter beschikking te stellen. De ziekenhuizen kregen dus volop materialen, terwijl de Geestelijke Gezondheidszorg, Gehandicaptenzorg, verpleeghuizen en thuiszorg allemaal een tekort ervaarden. In de berichtgeving naar buiten toe gaf het ministerie van VWS aan dat zorgorganisaties die materialen nodig hadden bij de materialencoördinator van hun regio “hun behoeften kenbaar konden maken”. Dit had echter geen nut, omdat er nauwelijks of geen materialen beschikbaar waren. Dit tekort is inmiddels al weken aan de hand en leidt tot zeer droevige situaties zowel in verpleeghuizen als in de thuissituatie. Patiënten die vanuit het ziekenhuis naar huis of een verpleeghuis werden overgeplaatst beleefden daarbij iets heel bijzonders. In het ziekenhuis liepen medewerkers volop in beschermende kleding rond, terwijl dit in verpleeghuizen en de thuissituatie niet mogelijk was. Er waren simpelweg geen materialen aanwezig.

Waar komt die keuze om de ziekenhuizen zo speciaal te maken dan vandaan? Daar zijn de ministers niet open en eerlijk over en lijkt vooral onder druk van tekort aan materialen te zijn besloten. Maar dat tekort mag per se geen tekort heten. Minister de Jonge, die afgelopen week tot frustratie van velen liet zien dat het knippen van zijn haar een vermelding op Twitter waard is, haalde zich nogal wat kritiek op de hals door te blijven stellen dat er geen tekorten waren, maar er alleen ‘schaarste’ was. Zorgverleners die na een werkdag buffelen ’s avonds de minister tijdens een persconferentie hoorde zeggen dat het eigenlijk wel onder controle was, waren boos. Een dag later komt de Jonge in de Tweede Kamer op zijn woorden terug.

Aan de kant van zorgprofessionals die het werk doen escaleert het de afgelopen weken steeds verder en stromen de reacties binnen. Beroepsorganisatie V&VN, die normaal gesproken zeer omzichtig met haar rol in de zorgpolder omspringt, kan de signalen niet langer negeren. Met pittige taal als ‘Stil drama‘ en ‘Waar blijven de mondmaskers?‘ nemen zij afgelopen week eindelijk een standpunt in. Ook verzorgenden zijn ditmaal prominent aan het woord. Zorgmedewerkers zijn echter niet de enigen die het echte verhaal naar voren durven te brengen. Ook individuele zorgorganisaties die met de handen in het haar zitten breken weg van de lijn van hun brancheorganisaties en beginnen zelf kritiek te uiten. Zo kan het gebeuren dat een brancheorganisatie van werkgevers op dezelfde avond geen tekorten, maar ‘schaarste’ ziet van beschermingsmaterialen en dezelfde avond toch tekorten ziet. Dat zorgprofessionals hun ontslag indienen omdat zij zich te onveilig voelen herkennen wij. We krijgen vragen binnen van zorgverleners die ook in deze tijd voor zichzelf willen beginnen, maar ditmaal om regie te houden over hun eigen veiligheid. Verhalen van zorgverleners in loondienst die verboden wordt hun zelf meegebrachte beschermingsmaterialen te gebruiken bereiken ons overigens ook.

Terug naar de ministers. Hoe gaan zij om met het voortdurende tekort aan materialen? Afgelopen weekend wordt gecommuniceerd dat “er een nieuw verdeelmodel” is vastgesteld. Dit is de verdeelsleutel over de sectoren en hier lees je wanneer een mondmasker nodig is. Het ministerie gaat niet langer spullen verdelen op basis van sector, zoals ‘ziekenhuizen’ of ‘verpleeghuizen’, maar ze bekijken waar zorgverleners daadwerkelijk risico’s lopen. Volgens de minister is dat “in deze fase nodig”, omdat verpleeghuizen en GGZ instellingen nu afdelingen hebben die vol liggen met corona besmette cliënten. Het mag geen verrassing zijn dat zorgmedewerkers altijd behoefte hebben gehad aan voldoende beschermingsmaterialen en niet omdat er nu zogenaamde ‘cohort’ afdelingen geopend zouden zijn. Dit soort onechte informatie doet de frustratie van zorgverleners verder oplopen.

Wil jij weten hoe jij op dit moment om moet gaan met het gebruik van beschermingsmiddelen? De KNMG schreef een uitstekend artikel hierover. Deze flowchart van V&VN is ook een helder vertrekpunt. We komen binnenkort met een juridisch artikel over wat je wel en niet hebt te accepteren als zorgverlener als je werkt voor een werkgever en/of opdrachtgever.

Voor onze achterban hebben we zelf een webshop geopend, waar we mondmaskers verkopen tegen de inkoopprijs. Klik hier >>

Breed testen zorgmedewerkers lukt niet

Twee weken geleden wordt het testbeleid voor zorgverleners verbreed en wordt de testcapaciteit ‘verviervoudigd’. Ook zorgmedewerkers van buiten het ziekenhuis mogen zich melden – áls zij klachten hebben. Via de huisarts dienen zij zich bij de lokale GGD te kunnen melden om een test af te laten nemen. Ook in dit geval staat er een zelfverzekerde minister de Jonge die een harde belofte maakt dat dit vanaf maandag 6 april mogelijk is. In de week van die 6e april blijkt het echter helemaal niet georganiseerd te zijn. De testcapaciteit schiet fors tekort en werkgevers kunnen hun medewerkers met klachten nergens naartoe doorsturen. Een aantal werkgevers begint zelf testcapaciteit in te kopen, zodat zij hun medewerkers kunnen bieden wat de minister heeft beloofd. Dat wij als brancheorganisatie alle zzp’ers in de zorg de gelegenheid geven om zelf een test in te kopen mag op nogal wat aandacht rekenen en een aantal werkgevers belt dan ook om te vragen hoe wij dit hebben georganiseerd. Afgelopen weekend pikt ook de NOS deze omstandigheid op voor een artikel waarin zij schrijven dat het aantal tests helemaal niet op orde is.

Honderden zelfstandige zorgverleners schrijven zich via ons in voor een coronatest afgelopen week. Enkelen ervan blijken besmet te zijn met het coronavirus en nemen hun verantwoordelijkheid door thuis te blijven. Het grootste deel van de personen die de test besteld, kiest voor het thuis ontvangen van een test, om niet naar de locaties in Baarn of Hoogeveen te hoeven rijden. Het laboratorium komt er afgelopen week achter dat de verzendtijd over de post te lang duurt om de test na afname thuis nog betrouwbaar te laten zijn. De test blijft niet langer dan 12 uur goed bij kamertemperatuur en om die reden wordt het versturen per post beëindigd. Zij stuurden afgelopen weekend kosteloos een koerier langs de zzp’ers om alsnog een test af te laten nemen.

Nieuwe aanvragers van een test thuis betalen € 9,95 voor de koeriersdienst. Meer informatie over een test inkopen voor jezelf als zzp’er in de zorg vind je hier >>

Wat verder opvalt aan de reacties op onze eigen inkoop mogelijkheid, is dat veel zorgverleners (dienstverband en zzp) denken dat testen door de overheid georganiseerd zou worden en geen kosten met zich mee zou brengen. De boodschap van minister de Jonge dat “we zorgmedewerkers breder gaan testen” en artikelen met een kop zoals “tests voor al het zorgpersoneel“, heeft tot de beeldvorming geleid dat de overheid deze tests inkoopt en voor haar rekening neemt. Tot nu toe lijkt dit niet het geval te zijn en lijken de testen die via de huisarts lopen via de zorgverzekering belast te worden. Daarnaast is het beeld bij veel professionals dat iedere zorgverlener, met of zonder klachten, getest kan worden. Veel zorgmedewerkers wisten niet dat een test doen bij lichamelijke klachten via de zorgverzekering loopt en ten koste gaat van het eigen risico.

Kort samengevat:

  • Tot op heden hebben wij het beeld dat de overheid geen tests beschikbaar stelt voor alle zorgverleners, maar werkt volgens een RIVM protocol;
  • Bij klachten meld je je bij jouw huisarts en zou je via de GGD een test moeten kunnen krijgen. We hebben begrepen dat deze ten laste komen van jouw zorgverzekering en mogelijk eigen risico;
  • Zonder klachten kun je via ons zelf een coronatest aanschaffen als je daar prijs op stelt. Deze kosten kun je als bedrijfskosten opvoeren.

Zorgmedewerkers met lichte verschijnselen, toch besmettelijk?

Een tekort aan beschermingsmiddelen, een tekort aan testcapaciteit en de richtlijn dat zorgmedewerkers met lichte klachten toch op het werk werden verwacht, zijn mogelijk mede de oorzaak van diepe corona sporen binnen verpleeghuizen. De verhalen van verpleeghuizen die te kampen hebben met talloze overlijdensgevallen stapelden zich afgelopen week op. Alhoewel familie al weken buiten de deur gehouden wordt, neemt het aantal besmettingen binnen de huizen toch hand over hand toe. Dit zou mogelijk te maken kunnen hebben met de situatie dat zorgmedewerkers alleen met koorts van 38 graden of meer thuis mochten blijven, terwijl signalen dat corona ook bij milde klachten besmettelijk is steeds vaker naar voren komen. Dit zou kunnen betekenen dat de richtlijn dat zorgmedewerkers met lichte klachten toch aan het werk konden, mogelijk niet juist is geweest. Tot op heden zijn hier geen uitspraken over gedaan door de overheid en blijven de richtlijnen wat ze zijn. We raden jou als zzp’er in de zorg aan om jezelf ook bij milde klachten te laten testen als je daar behoefte aan hebt, zodat je binnen een dag uitsluitsel hebt over jouw toestand.

Ook zijn er voorbeelden vanuit de praktijk waaruit blijkt dat als cliënten / bewoners ziek blijken te zijn, maar de dagen ervoor onbeschermd zijn verzorgd, zorgorganisaties hier heel verschillend mee omgaan. Soms wordt professionals medegedeeld dat zij zullen moeten wachten totdat zij klachten krijgen, voordat zij getest mogen worden. Soms is er helemaal geen beleid en worden de zorgverleners die de dagen ervoor bij een besmette cliënt / bewoner hebben gestaan niet achterhaald of geïnformeerd. Dit doet enorm veel met het gevoel van angst en onzekerheid van zorgverleners en draagt bij aan verzuim en zelfs vertrek. Zij kunnen niet langer inschatten of de organisatie voor hen zorgt en of zij veilig kunnen werken.

De tijdelijke oplossing voor dit alles? Het échte verhaal

Dat de coronacrisis een ongeëvenaarde situatie is, is duidelijk. Iedereen die in de gezondheidszorg actief is, is doordrongen van de enorme opgave waar we met elkaar voor staan. Van zorgverleners tot het ministerie: iedereen werkt keihard om zo goed en zo kwaad als het gaat de juiste dingen te doen om zorg te blijven bieden. Dat de frustraties aan de kant van zorgverleners oplopen, heeft alles te maken met het feit dat het echte verhaal nog steeds niet wordt verteld. Gevangen in ego’s en politieke belangen, is er nog steeds geen authentiek leiderschap te zien – juist terwijl het nu zo hard nodig is. Dat er onvoldoende materialen zijn, zou misschien best kunnen worden begrepen door zorgverleners. Dat testcapaciteit niet zomaar op orde te krijgen is, zou ook kunnen worden geaccepteerd. Dat het een duivels dilemma is dat je enerzijds zorgverleners nodig hebt en dus niet iedereen thuis kunt laten uitzieken, terwijl je weet dat dit besmettingen met zich mee zou kunnen brengen, is ook voor te stellen. Maar wees daar dan wel eerlijk over. Benoem wat er is. Benoem wat er niet is. Benoem wat kan en benoem wat niet kan. Geef aan dat er misschien wel kostbare tijd verspild is, maar dat iedereen inmiddels zijn uiterste best doet en er alsnog dingen verkeerd gaan. Behandel zorgprofessionals op een waardige wijze, zodat zij weten wat er speelt en weten welke risico’s zij werkelijk lopen. Zij hebben er recht op.

SoloPartners is de brancheorganisatie voor zelfstandige zorgprofessionals. Je mag van ons verwachten dat we het nieuws kritisch volgen en jullie signalen verzamelen. Dit helpt ons om jullie te steunen. We komen met pro-actieve oplossingen, zodat jullie je werk kunnen blijven doen. Het faciliteren van mondkapjes en het aanbieden van coronatests horen daar op dit moment bij. Blijf onze artikelen volgen om jezelf op de hoogte te houden over wat er speelt.

Een reactie sturen op onze content kan hier >> Jezelf aansluiten kan hier >>

Meer lezen? Hieronder onze eerdere artikelen over het coronavirus

Update Coronavirus: wat moet je weten als zzp’er in de zorg?

Update 2 Coronavirus voor zzp’ers in de zorg

Update 3 Coronavirus en zzp’ers in de zorg

Dit artikel delen