Nieuws

Voortgang dossier Palliatief Terminale Zorg (PTZ)

dinsdag 20 augustus 2019    Dit artikel delen

Palliatief Terminale Zorg (PTZ) is een zorgsoort waar het altíjd om zeer kwetsbare cliënten gaat. Het recht om thuis te mogen sterven is op papier geregeld, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Het is sinds de aanspraak wijkverpleging (en daarvoor binnen de AWBZ) zeer gebruikelijk om zzp’ers in te zetten bij PTZ. De zzp’er is echter niet zelfstandig gepositioneerd om dit werk te kunnen doen. We zien casuïstiek waaruit blijkt dat verbetering binnen het proces rondom PTZ noodzakelijk is en er liggen talloze kansen voor verbetering. Tot op heden is de branche van zzp’ers niet betrokken in de besluitvorming over PTZ. Na een fase van escalatie, komen we nu steeds meer in een andere fase terecht. Een fase waarin de zzp’er in de zorg zijn verhaal mag doen over PTZ en er gewerkt wordt aan oplossingen. 

Wat vooraf ging

Al jaren is het dossier rondom sterven in de thuissituatie onderwerp van gesprek. De laatste jaren heeft deze discussie zich steeds verder toegespitst naar de bemoeienis van de zorgverzekeraar bij de indicatiestelling en de beschikbare capaciteit. Krijgt de cliënt wel de zorg waar hij/zij recht op heeft? Is er wel gecontracteerd zorgaanbod voor handen om de cliënt ook daadwerkelijk naar huis te laten gaan? Voor het televisieprogramma Kassa reden genoeg om een aflevering aan dit onderwerp te wijden. De aflevering leverde een storm aan reacties op, onder meer onder onze leden. In een aantal zeer kritische en soms té kritische artikelen hebben we hier, hier en hier de praktijk van sterven thuis toegelicht. Op basis van deze signalen heeft Zorgverzekeraars Nederland (ZN) besloten om een delegatie van zzp’ers uit te nodigen voor een vervolggesprek. Zij kozen hierbij voor de zzp’ers die ook bij de aflevering van Kassa aanwezig waren. Tijdens dit overleg hebben de directie, een public affairs adviseur en een beleidsadviseur van ZN en vertegenwoordigers van zorgverzekeraars, evenals een ambassadeur wijkverpleging vanuit V&VN de verhalen van de zelfstandigen aangehoord. Tijdens dit overleg is door de aanwezige zzp’ers benadrukt dat brancheorganisatie SoloPartners een positie zou moeten hebben binnen deze dialoog. Hierop heeft ZN contact met ons gezocht en inmiddels zijn we een aantal constructieve gesprekken verder.

Wat is er aan de hand?

Het is ons duidelijk geworden dat de details in de praktijk rondom PTZ slechts deels bekend zijn bij zorgverzekeraars. Hierdoor is ook hun branchevereniging Zorgverzekeraars Nederland niet volledig op de hoogte. Dat de zzp’er in de zorg het sluitstuk én de oplossing is geworden binnen PTZ is onvoldoende bekend. Zorgverzekeraars gaan er via hun inkoopbeleid vanuit dat zij op een passende wijze zorg inkopen, dat wil zeggen dat zij ervan uitgaan dat gecontracteerde zorgorganisaties doen wat zij beloven bij PTZ: met eigen medewerkers voldoende zorg leveren in de laatste levensfase. De praktijk functioneert echter heel anders. Op het niveau van de gecontracteerde zorgorganisatie is er een stevige prikkel aanwezig om bij intensieve zorg thuis zzp’ers te betrekken of de zorg over te dragen aan (groepen) zzp’ers. Deze leveren de zorg dan in onderaannemerschap, wat niet terugkomt in de cijfers van de zorgverzekeraar. Deze ziet terug dat de zorg is geleverd door de hoofdaannemer – de gecontracteerde partij. Het is geregeld zoals we hadden afgesproken – zo lijkt het. Het komt ook voor dat gecontracteerde organisaties de cliënt niet in zorg willen nemen omdat de intensiteit van de zorgvraag niet past bij de gemaakte contractafspraken tussen zorgorganisatie en zorgverzekeraar, of de beschikbaarheid van personeel. Op zo’n moment wordt de cliënt door zzp’ers niet gecontracteerd in zorg genomen, maar wordt die vorm van financiering actief ontmoedigd. Daar bovenop nemen zzp’ers met hun handelswijze intensieve cliënten in zorg, die daarmee opvallen door hun declaratiegedrag. Het lijkt daarmee net of de zzp’er ondoelmatig te werk gaat, waardoor we praten over ‘tweemaal zo dure‘ niet gecontracteerde zorg. De gemiddelde niet gecontracteerd in zorg genomen PTZ-cliënt heeft iedere keer een intensieve zorgvraag en dat komt terug in de cijfers. De zzp’er in de zorg zit daarmee dus ‘between a rock and a hard place’ zoals de Amerikanen zeggen en daar komt de enorme frustratie dan ook vandaan.

Waar staan we nu?

De dialoog over de PTZ praktijk is inmiddels gestart, maar de afstand die we moeten overbruggen is groot. Op dit moment zijn er talloze zorgorganisaties die gecontracteerd zijn voor PTZ, maar deze zorg stelselmatig overdragen aan zzp’ers zonder dat dit te zien is in cijfers. Nu we na het geven van signalen in gesprek zijn over hoe de praktijk verloopt, is het niet eenvoudig om te bewijzen dat de praktijk er zo voor staat als dat onze leden iedere dag meemaken. In gesprek zijn, vertrouwen winnen en kijken of we het op een andere manier kunnen organiseren met elkaar. Dat is de opdracht. Deze week heeft ZN namens de zorgverzekeraars een nieuwsbericht gepubliceerd waarin zij het vertrouwen in de wijkverpleegkundige als indicatiesteller uitspreken en onderstrepen, uitleg geven over het niet bestaan van een maximaal aantal uren voor het verlenen van PTZ en de afspraak om het te hebben over ‘intensieve zorg’ in plaats van 24-uurszorg. De aankomende periode gaan we samen aan de slag met de signalen uit de praktijk.

Wat is er nodig?

Waar we naar op zoek zijn is eenvoudig – maar niet gemakkelijk. Een werkwijze die de zzp’er in de zorg in staat stelt om met voldoende vertrouwen van de zorgverzekeraar passende zorg te leveren bij stervende mensen thuis. Als zzp’ers in de zorg op dit moment zoveel onzichtbare intensieve zorgmomenten overnemen van gecontracteerde organisaties, of geforceerd worden om het zonder contract te moéten oplossen, dan moeten we daar iets mee. Een praktijk waarin een cliënt zonder drempels naar huis kan in de zwaarste fase van het bestaan, omringd door professionals die door zorgverzekeraars gefaciliteerd worden om dat werk op een goede en eerlijke wijze te mogen doen. Dat is voor ons het perspectief en ook dat van zorgverzekeraars, zo hebben we begrepen. Daarover zijn we dan ook samen constructief in gesprek.

Als brancheorganisatie proberen we de zzp’er in de zorg op een goede manier te positioneren. Dit doen we voor en samen met onze leden. Steun je onze activiteiten? Word dan lid >> 

Dit artikel delen