Nieuws

Wanneer gaan we van #ikzorg naar #ikbeslis?

dinsdag 25 juni 2019    Dit artikel delen

Op 14 mei jongstleden presenteerde de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving een bijzonder advies. De verantwoording voor de zorg die geleverd wordt, moet teruggegeven worden aan de professional zelf, zo luidt de boodschap van het onafhankelijke adviesorgaan. Nog geen maand later barst Twitter uit zijn voegen nadat de nieuwe beroepsprofielen voor verpleegkundigen helder worden. Na onderzoek van diezelfde Raad van Volksgezondheid en Samenleving, zou het tijd zijn voor een onderscheid tussen verpleegkundigen. De beroepsgroep zelf is woedend. De meest voorname aanklacht? De professional zelf is niet gehoord.

Wanneer gaan we van alleen het vak uit mogen oefenen, naar daadwerkelijk gepositioneerd worden? Oftewel, wanneer gaan we van #ikzorg naar #ikbeslis?

Het gaat niet over beroepsordening

Een nieuwe ordening tussen verpleegkundigen, moet de kwaliteit van zorg op een hoger peil brengen. Het vak moet veranderen, want de tijdsgeest vraagt inmiddels iets anders, zo wordt gesteld. In dit voorbeeld moet een overgangsregeling binnen de wet BIG een waterscheiding gaan aanbrengen tussen ‘verpleegkundigen‘ en ‘regieverpleegkundigen‘. Dat laatste is een nieuw beroep.

De gedachtegang hierbij is dat als er nieuwe beroepsprofielen worden ontwikkeld, mensen zich er naar gaan gedragen. Ben je recent HBO opgeleid? Dan word je onder voorwaarden ‘regieverpleegkundige’. MBO opgeleid? Dan word je ‘verpleegkundige’. Ben je in het verleden HBO opgeleid? Dan mag je jezelf gaan nascholen. Voor de huidige zorgprofessional is de opdeling op basis van opleidingsniveau een onjuist vertrekpunt. De kwaliteit van een verpleegkundige laat zich niet ordenen op afstand, zo is de onderliggende boodschap.

Dit bericht leidde tot een storm aan kritiek. De reacties onder het bericht spreken voor zichzelf.

De nieuwe indeling van het verpleegkundig vak leidt tot enorme ontevredenheid. De professionals zelf hebben niet om deze nieuwe ordening gevraagd, maar worden wel met de gevolgen geconfronteerd. De van buitenaf aangebrachte scheiding tussen ‘verpleegkundigen’ en ‘regieverpleegkundigen’ wordt niet herkend, zo geven zij massaal aan. Waarom is dat? Naar mijn mening grijp je in op het beeld dat veel professionals zélf van hun beroep hebben. De beeldvorming van wat een verpleegkundige is, is aan de verpleegkundige zelf – aldus de verpleegkundige. Daar hoeft niet iemand anders iets van te vinden. ‘Regieverpleegkundige’ wordt gezien als een variatie op het vak verpleegkundige en daar is geen draagvlak voor.

In de praktijk zijn er hele goede MBO verpleegkundigen die zich al gedragen naar het nieuwe profiel van regieverpleegkundigen en daarnaast zijn er minder presterende HBO verpleegkundigen die zich niet (willen) gedragen naar het nieuwe profiel van regieverpleegkundige. Oftewel, het aantal professionals dat zich precies herkend in deze ordening is veruit in de minderheid. Als het verpleegkundig vak moet doorontwikkelen naar de huidige tijdsgeest, dan zal dát het zwaartepunt van beleid moet worden. Nu wordt de oplossing gezocht in een opdeling. Daardoor voelen zorgprofessionals zich in de steek gelaten. Deze beroepsgroep is overduidelijk toe aan #ikbeslis.

Niet alleen bij de beroepsgroep verpleegkundigen heerst ontevredenheid. Lees bijvoorbeeld de reacties op bovenstaand bericht.

Het gaat niet over ‘zzp’ of ‘dienstverband’

Wat er gebeurt als de professional zelf de regie ter hand neemt, valt duidelijk op te merken in het ZZP domein. Je kunt iets vinden van de groei van 1200 zorgprofessionals die als zzp’er in de zorg starten per maand, maar zie je ook wat er onder die KvK inschrijving ligt? Flexibiliteit, eigen regie, zelf mogen beslissen zijn de voornaamste redenen om de stap buiten dienstverband te maken. Op het moment dat wij werkgevers en brancheorganisaties informeren over de ontwikkeling en positie van de zzp’er in de zorg, dan wordt er op dat moment instemmend geknikt als we uitleggen waar professionals naar op zoek zijn. Aan de beleidstafels en binnen de branche worden er echter nog geen conclusies getrokken. Het is voor werkgevers lastig om vast te stellen dat de stille revolutie van de zelfstandige zorgprofessional iets zegt over de kwaliteit van het werkgeverschap.

Om die reden wordt er tot op heden nog steeds gewezen naar de zzp’er in de zorg als een onwenselijk verschijnsel. Te duur, te weinig flexibel, te weinig kwaliteit, etc. Dienstverband verdient een aanbeveling, zzp-schap een afbeveling. Maar het gaat niet over zzp of dienstverband. Althans, niet als je het de professional zelf vraagt. Het gaat over wat zorgprofessionals drijft. En wat hen drijft:  mee mogen doen, er onderdeel vanuit maken, zelf kiezen en zelf beslissen. Natuurlijk zijn er minder goede zzp’ers in de zorg, net zozeer als dat er minder goede werknemers zijn in een dienstverband. Natuurlijk zijn niet alle zzp’ers optimaal flexibel, net zozeer als uitzendkrachten of flexpool medewerkers dat ook niet zijn. Het onderscheid zzp of dienstverband maken heeft geen enkele zin. Laten we het hebben over zorgprofessionals. Nadat zij eerder aan #ikzorg deden via een werkgever die hen teveel beknelde, kiezen zelfstandige zorgprofessionals massaal voor #ikbeslis. Dat moet dan alleen wel op eigen regie en voor eigen rekening en risico. Is die beweging vanuit dienstverband naar zzp-schap echt noodzakelijk voordat professionals ervaren dat zij gezien en gehoord mogen worden?

Het gaat niet over ‘gecontracteerd’ of ‘niet-gecontracteerd’

Een andere van bovenaf opgelegde waterscheiding is die van ‘gecontracteerd’ versus ‘niet-gecontracteerd’. ‘Niet-gecontracteerde zorg is door geld gedreven’ en gecontracteerde zorg is… blijkbaar niet door geld gedreven. Ook al vliegen de negatieve voorbeelden van gecontracteerde zorgorganisaties je ook deze maand weer om de oren; gecontracteerde zorg is volgens de beslissers het Juiste Pad. Ook bijzonder blijft het, dat gecontracteerde zorgorganisaties verzuim en verloop tot astronomische hoogtes zien stijgen, maar ook dat dat niet tot een ander oordeel mag leiden over hoe waardevol ‘gecontracteerde zorg’ is. We brengen een waterscheiding aan tussen goed en fout, tussen gecontracteerd en niet-gecontracteerd. Lekker overzichtelijk.

Ook daarmee slaan we zorgprofessionals over.

Want er zijn gecontracteerde zorgorganisaties die er een potje van maken en er zijn gecontracteerde zorgorganisaties die het fantastisch doen. En er zijn niet-gecontracteerde zorgorganisaties die met minimaal verloop en verzuim hele goede zorg leveren en er zijn niet-gecontracteerde aanbieders die niet zuiver werken. Maar er zijn bijvoorbeeld ook niet-gecontracteerde zorgorganisaties die later gecontracteerde zorgorganisaties worden. Zij gaan blijkbaar van ‘fout’ naar ‘goed’. En er zijn gecontracteerde wijkverpleegkundigen die de Juiste Indicatiestelling brengen voor een gecontracteerde zorgorganisatie, maar als diezelfde professional ongecontracteerd een indicatiestelling aflevert dan werkt zij mee aan tweemaal zo dure zorg. Snapt u het nog?

Het heeft geen nut om op zoek te gaan naar een alles verklarende ordening. Daarmee leg je de nadruk op de verschillen. Het werkt polarisatie in de hand en het slaat heel hard werkende zorgprofessionals over. Voordat je tot beleid komt om niet-gecontracteerde zorg af te bouwen, laat dan eerst zorgprofessionals meedoen en meebesluiten, zodat ze naast #ikzorg ook kunnen zeggen: #ikbeslis.

Het gaat over de praktijk

De zorgprofessional accepteert niet langer een plaats op de achterbank. De achterban wil voorban worden. Zeker in deze tijden van krapte op de arbeidsmarkt en verregaande individualisering van de samenleving én daarmee ook de professional, moeten we extra alert zijn dat we geen mensen overslaan. Het Malieveld is dan misschien verruild voor Twitter, maar het maakt de boodschap er niet minder op. Hoor ons en als je ons niet hoort, dan trekken we ons draagvlak in en forceren we onszelf aan tafel.

SoloPartners is als brancheorganisatie actief voor ruim 11.000 zelfstandige zorgprofessionals. Wij accepteren het niet dat er over de zorgprofessional besloten wordt, vooral als deze zelfstandig is. Doe je mee? Sluit je dan aan >>

Dit artikel delen