Schijnzelfstandigheid in de zorg: wat betekent dit fiscaal voor jou als zorg-zzp’er?

De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid. Als een opdracht achteraf wordt aangemerkt als een dienstbetrekking, ligt de eerste klap bij de opdrachtgever. Maar wat betekent dit concreet voor jou als zelfstandig zorgprofessional? In dit artikel zetten we de belangrijkste fiscale gevolgen voor zzp’ers in de zorg helder op een rij.

Wat is er sinds 1 januari 2025 veranderd?

De Belastingdienst bekijkt sinds vorig jaar de arbeidsrelaties; heeft een zorg-zzp’er in de praktijk eigenlijk niet als werknemer gewerkt? Zo ja, dan wordt de opdracht beoordeeld als dienstbetrekking. De Belastingdienst kan dan bij de opdrachtgever loonbelasting naheffen en premies volksverzekeringen en werknemersverzekeringen opleggen. Daarnaast kan het werkgeverspremies in rekening brengen.

Het jaar 2025 gold als overgangsjaar (de zogenaamde ‘zachte landing’). Ook in 2026 wordt deze aanpak grotendeels doorgezet.

Geen ‘beschermingsperiode’ voor de zzp’er in de zorg

Belangrijk om te weten: het handhavingsmoratorium gold uitsluitend voor opdrachtgevers en niet voor zzp’ers zelf. Dat betekent dat de Belastingdienst haar controles primair richt op zorginstellingen en bemiddelingsbureaus. Tegelijk kunnen zelfstandige zorgprofessionals gewoon worden gecontroleerd via reguliere aangiftecontroles. Als daarbij blijkt dat iemand ten onrechte als ondernemer aangifte heeft gedaan, kan de Belastingdienst een aantal stappen ondernemen:

• ondernemersaftrekken schrappen;
• de aangifte corrigeren;
• ook eerdere jaren (voor 2025) herzien.

Schijnzelfstandigheid vastgesteld? Wie betaalt wat?

Als de Belastingdienst bij een opdrachtgever vaststelt dat jouw zorgopdracht eigenlijk een dienstbetrekking was, kun je het volgende verwachten:

• Naheffing bij de opdrachtgever op de periode vanaf 1 januari 2025.
  De opdrachtgever ontvangt een naheffing voor loonbelasting, premies volksverzekeringen en werkgeverspremies.
  Vanaf 2027 kan daar ook een boete aan worden gekoppeld.
• Kosten verhalen op de zorg-zzp’er
  De opdrachtgever mag een deel van deze kosten verhalen op de zzp’er, namelijk de loonbelasting, premies volksverzekeringen en eventueel verschuldigde belastingrente. Dit geldt niet voor de werkgeverspremies en boetes.

Dubbele belasting? Nee, maar blijf opletten!

De fiscale afwikkeling hangt af van jouw eerdere aangifte:

• Heb je nog geen inkomstenbelasting betaald over dit inkomen? Dan kan het verhaalde bedrag worden verrekend in je aangifte. Je doet dan voor deze inkomsten aangifte als werknemer; niet als ondernemer.
• Heb je de inkomstenbelasting al definitief betaald? Dan volgt geen naheffing loonbelasting bij de opdrachtgever. Je kunt in dit geval nog wel gecorrigeerd worden op de werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw. In dat geval hoeft er niets op jou te worden verhaald. Dubbele belastingheffing is dus niet aan de orde. Maar het kan wel degelijk grote administratieve gevolgen hebben waaraan je aandacht moet besteden.

Herziening van je aangifte: verlies van ondernemersvoordelen

Voor veel zzp’ers in de zorg zit het grootste financiële risico in de ‘herbeoordeling van de inkomstenbelasting’. Als ondernemer mag je immers gebruikmaken van onder meer de zelfstandigenaftrek en investeringsaftrek. Word je achteraf aangemerkt als werknemer, dan vervallen deze voordelen. De Belastingdienst kan dan een navorderingsaanslag opleggen. Dit betekent in veel gevallen een hogere belastingaanslag en mogelijk een verzuimboete.

Daar staat tegenover dat werknemers géén inkomensafhankelijke bijdrage Zvw betalen. Die is immers voor rekening van de werkgever. Dit voordeel weegt in de praktijk meestal niet op tegen het verlies van ondernemersaftrekken. Let op: het handhavingsmoratorium biedt geen bescherming tegen deze herbeoordelingen. Het kan dus gebeuren dat een zorginstelling over eerdere jaren niets hoeft na te betalen, terwijl jij als zorg-zzp’er wél een correctie krijgt.

Wat betekent dit voor jou?

De hernieuwde handhaving maakt één ding duidelijk: de fiscale risico’s van schijnzelfstandigheid kunnen ook de zorg-zzp’er zelf raken. Voor zelfstandig zorgprofessionals is het daarom essentieel om:

• kritisch te blijven kijken naar de inrichting van opdrachten;
• bewust te zijn van fiscale gevolgen;
• bij twijfel tijdig advies in te winnen.

Tot slot

Voor zelfstandig zorgprofessionals is het dus belangrijk om niet alleen naar het tarief of de duur van een opdracht te kijken, maar ook naar de ‘fiscale inrichting’ ervan. Twijfel je of een opdracht (nog) past bij zelfstandig ondernemerschap? Laat je overeenkomst en werkwijze tijdig toetsen. Zo voorkom je verrassingen achteraf en behoud je grip op je positie als zorg-zzp’er. SoloPartners ondersteunt je hierbij met kennis, praktische tools en onafhankelijk advies. Heb je vragen over dit onderwerp? Neem dan gratis en vrijblijvend contact op met onze klantenservice.