Arbeidsmarktbrief zorg en welzijn: wat betekent dit voor de toekomst van zzp’ers in de zorg?

De overheid heeft op 2 juni een nieuwe arbeidsmarktbrief over zorg en welzijn naar de Tweede Kamer gestuurd. In deze brief schetst het kabinet de ontwikkelingen en keuzes voor de arbeidsmarkt in de zorgsector voor de komende jaren.

De boodschap is duidelijk: de druk in de zorg blijft onverminderd hoog. Volgens de nieuwste cijfers loopt het tekort op tot bijna 301.000 zorgprofessionals in 2035. Daarmee blijft personeelskrapte één van de grootste structurele uitdagingen in de zorg. Tegelijkertijd zet het kabinet in op een andere inrichting van de arbeidsmarkt. De nadruk verschuift naar meer vaste teams, minder afhankelijkheid van externe inhuur, slimmer organiseren van werk en een striktere aanpak van schijnzelfstandigheid.

Wat betekent deze beweging voor jou als zelfstandig zorgprofessional? In dit artikel zetten we de belangrijkste ontwikkelingen op een rij.

Een arbeidsmarkt onder druk: minder mensen, meer zorgvraag

De kern van de arbeidsmarktbrief is duidelijk: zonder extra maatregelen ontstaat er een groot tekort aan zorgprofessionals. Daarom werkt het kabinet aan drie sporen:

1. meer mensen opleiden en ontwikkelen
2. het beter benutten van bestaand arbeidspotentieel
3. het behouden van zorgprofessionals

Daarbinnen ligt de nadruk op slimmer werken, technologie en het verminderen van werkdruk. De vraag naar zorg blijft dus groeien, maar de manier waarop werk wordt georganiseerd verandert ingrijpend.

Minder externe inhuur, meer vaste structuren

Een belangrijk uitgangspunt in de brief is dat zorgorganisaties minder afhankelijk moeten worden van externe inhuur. Denk aan zzp’ers en andere flexibele constructies. De overheid zet daarom in op: -regionale samenwerking tussen werkgevers (regionaal werkgeverschap)

• grotere contracten voor vaste medewerkers
• flexibele vormen binnen loondienst
• het terugdringen van schijnzelfstandigheid

Tegelijkertijd erkent de minister dat de zorgsector niet zonder flexibiliteit kan functioneren. Zzp’ers blijven dus onderdeel van het geheel, maar de randvoorwaarden worden strikter. Ook geeft de minister aan actief te willen meedenken over de uitwerking van de Zelfstandigenwet.

Wat betekent dit? De beweging is niet: zzp’ers verdwijnen uit de zorg. De beweging is wel: de lat voor echte zelfstandigheid wordt hoger.

Ondernemerschap wordt belangrijker dan ooit

De brief onderstreept impliciet dat de beoordeling van arbeidsrelaties belangrijker wordt. Dat raakt direct zelfstandig werkende zorgprofessionals. In de praktijk betekent dit dat steeds meer wordt gekeken naar:

• werken voor meerdere opdrachtgevers
• eigen tariefstelling
• eigen regie over uitvoering van werk
• ondernemersrisico
• zichtbaarheid van ondernemerschap

Voor zzp’ers wordt het daarmee belangrijker om niet alleen zelfstandig te werken, maar ook aantoonbaar ondernemer te zijn.

Scholing en ontwikkeling: sneller moeten meebewegen

Een tweede belangrijke pijler is leren en ontwikkelen. De zorg verandert snel door:

• technologische innovatie
• samenwerking over sectoren heen
• verschuiving van zorg naar preventie
• andere manieren van organiseren

Daarom investeert het kabinet fors in scholing, vooral in de eerstelijnszorg en sectoren waar de tekorten het grootst zijn.

Wat zien we terug? De zorgprofessional van de toekomst moet kunnen meebewegen met:

• digitale zorgtoepassingen
• medische technologie
• samenwerking in netwerken
• preventie en passende zorg
• opkomende AI-ondersteuning

Voor zzp’ers betekent dit vooral: blijven investeren in je vak is geen keuze meer, maar een randvoorwaarde.

Minder administratie als structurele ambitie

Een opvallende ambitie in de brief: zorgprofessionals moeten minder tijd kwijt zijn aan administratie. De doelstelling: maximaal 20% van de werktijd in 2030 aan administratie. Nu ligt dat nog rond de 30%.

De overheid wil dat bereiken via:

• minder dubbele registraties
• digitalisering van processen
• betere gegevensuitwisseling
• inzet van technologie en AI
• meer vertrouwen in professionals

Wat betekent dit? Als dit lukt, ontstaat er meer tijd voor directe zorg. Maar de brief maakt ook duidelijk: dit is een langetermijndoel. De effecten zullen per organisatie en per praktijk verschillen.

Technologie en AI worden onderdeel van het dagelijks werk

De zorg moet volgens de brief slimmer worden georganiseerd. Technologie speelt daarin een steeds grotere rol. Denk aan:

• digitale dossiervoering
• beeldzorg
• slimme meetapparatuur
• AI-ondersteunde verslaglegging
• digitale triage

De inzet is niet vervanging van professionals, maar ondersteuning van hun werk. Voor zelfstandigen betekent dit dat digitale vaardigheid steeds vaker wordt gezien als basisvaardigheid.

Meer zeggenschap en professionele ruimte

Een belangrijk positief signaal in de brief is de nadruk op professionele autonomie en zeggenschap. Meer invloed van professionals leidt volgens het kabinet tot:

• meer werkplezier
• minder uitstroom
• betere zorgkwaliteit

Voor veel zorgprofessionals is dit precies de reden om te kiezen voor zelfstandig ondernemerschap: ruimte om het vak zelf in te richten.

Personeelstekort blijft structureel probleem

De cijfers zijn duidelijk: de zorg blijft kampen met grote tekorten. Daarom blijft het kabinet inzetten op:

• slimmer organiseren
• technologie
• behoud van personeel
• breder benutten van arbeidspotentieel
• meer instroom in de sector

De vraag naar zorgprofessionals blijft dus hoog. Ook voor zelfstandigen blijft er werk, maar de manier waarop zorg wordt georganiseerd verandert.

Wat betekent dit voor zzp’ers in de zorg?

Samengevat laat de arbeidsmarktbrief vooral een beweging zien, geen breuk:

• zzp’ers verdwijnen niet uit de zorg
• maar de ruimte voor flexibele inzet wordt strakker afgebakend
• ondernemerschap wordt belangrijker in de beoordeling van werkrelaties
• digitale vaardigheden en scholing worden steeds crucialer
• de zorg verandert naar meer regionale en vaste structuren

De uitdaging voor zelfstandig zorgprofessionals ligt daarmee niet in het “blijven bestaan”, maar in het aantoonbaar invullen van echt ondernemerschap binnen een veranderend zorglandschap.

Wat vindt SoloPartners?

SoloPartners ziet in de arbeidsmarktbrief een duidelijke bevestiging van de grote opgave waar de zorg voor staat: personeelstekorten, toenemende werkdruk en de noodzaak om anders te organiseren. Tegelijkertijd blijft het belangrijk dat er ruimte is voor zelfstandig zorgprofessionals die bewust kiezen voor ondernemerschap en daarmee flexibiliteit en continuïteit in de zorg ondersteunen.

Daarbij is het cruciaal dat nieuw beleid en toekomstige wetgeving een helder onderscheid blijven maken tussen schijnzelfstandigheid en echte zelfstandigheid. Juist in een arbeidsmarkt die structureel onder druk staat, blijven zelfstandigen een waardevolle en noodzakelijke schakel in het zorgstelsel.

SoloPartners blijft zich daarom inzetten voor werkbare regels die ondernemerschap mogelijk maken én misbruik tegengaan.