Uber-uitspraak ook interessant voor zorg-zzp'ers: individuele beoordeling blijft leidend

Gerechtshof Amsterdam wees op 27 januari 2026 alle vorderingen van FNV af in de Uber-zaak. De zes chauffeurs die aan de zijde van Uber mee procedeerden, 'zijn zelfstandig ondernemer'. Cruciaal is dat het hof geen algemeen oordeel kan geven voor álle chauffeurs omdat individuele omstandigheden te veel uiteenlopen. Deze uitspraak heeft ook directe gevolgen voor zorg-zzp'ers en hun opdrachtgevers.

Factoren die ondernemerschap bepalen

Het hof beschrijft waarom de zes chauffeurs worden gezien als ondernemer. Deze factoren zijn ook rechtstreeks toepasbaar voor de zorg.

- Meerdere opdrachtgevers met wisselende omzet

Eén chauffeur verdiende in 2019 nog 18% via Uber, in 2020 53%, maar in april 2022 slechts 11%. Een ander werkte gemiddeld 68% via Uber met wekelijkse schommelingen van 38% tot 100%.

In de zorg: een verpleegkundige die 40% omzet haalt uit ziekenhuis A, 30% uit instelling B, 20% uit PGB-zorg en 10% particulier, toont hetzelfde patroon.

- Substantiële investeringen

De chauffeurs financierden hun eigen auto's, kozen bewust voor het type voertuig dat bij hun strategie paste en droegen alle kosten zelf (52-66% van netto-omzet).

Voor zorg-zzp'ers: wie investeert in praktijkruimte, medische apparatuur of software en deze kosten zelf draagt, toont ondernemerschap.

- Volledige vrijheid in planning

De chauffeurs bepaalden zelf wanneer ze werkten. Acceptatiepercentages varieerden van 41% tot 99%. Een chauffeur had zelfs 41% annulering om onrendabele ritten te vermijden.

In de zorg: kun je diensten weigeren? Bepaal je zelf je beschikbaarheid?

- Commerciële strategieën.

De chauffeurs voerden acquisitie, deelden visitekaartjes uit en één van hen liet Uber minimumtarieven aanpassen.

In de zorg: onderhandel je over tarieven? Voer je acquisitie? Maak je strategische keuzes op basis van winstgevendheid?

- Alle risico's voor eigen rekening.

Heb je eigen verzekeringen voor aansprakelijkheid en arbeidsongeschiktheid, een eigen boekhouder, draag je zelf de gevolgen van schade?

Waarom verloor FNV?

FNV verstrekte onvoldoende concrete gegevens. Er waren slechts 14 verklaringen, zonder informatie over investeringen, gemiddelde beloning, risico's en andere opdrachtgevers. De FNV wekte de suggestie: ‘meer dan 15 uur per week online in de app van Uber = werknemer’. Het hof verwierp dit als arbitrair; waarom 15 uur en niet 10 of 20 uur?

Zelfs 236 chauffeurs die meer dan 32 uur per week online waren én meer dan 90% van de ritten accepteerden, kregen geen collectief oordeel. Het hof miste concrete gegevens over hun investeringen, andere opdrachtgevers, risico's en verzekeringen. Deze uitspraak maakt duidelijk dat algemene stellingen niet volstaan. Wie beweert dat zorg-zzp'ers werknemers zijn, moet per persoon concrete informatie aanleveren.

Checklist voor zorg-zzp'ers: ben je een échte ondernemer?

Toets jezelf aan de hand van de volgende zes vragen. Hoe meer je met 'ja' kunt beantwoorden, des te sterker je ondernemerschap.

1. Werk je voor meerdere opdrachtgevers met wisselende omzet?

Idealiter vertegenwoordigt geen enkele opdrachtgever meer dan 60% van je omzet en varieert dit per kwartaal. Documenteer met facturen en omzetoverzichten.

2. Doe je substantiële investeringen?

Denk aan praktijkruimte, medische apparatuur, professionele software, auto, opleidingen boven het wettelijk minimum. Bewaar aankoopbewijzen, leasecontracten en afschrijvingen.

3. Bepaal je zelf je planning en welke opdrachten je accepteert?

Kun je diensten weigeren zonder consequenties? Stel je zelf je beschikbaarheid vast? Documenteer geweigerde opdrachten.

4. Commerciële activiteiten?

Onderhandel je over tarieven per opdrachtgever? Heb je een eigen website of LinkedIn-profiel? Doe je aan netwerken en acquisitie?

5. Draag je alle risico's zelf?

Regel je je eigen verzekeringen (aansprakelijkheid, arbeidsongeschiktheid), pensioen, boekhouder? Komen alle bedrijfskosten voor jouw rekening?

6. Is je fiscale positie die van ondernemer?

KvK-inschrijving, btw-nummer, IB-aangifte winst uit onderneming, eigen jaarrekening?

Let op ‘rode vlaggen’:

• Meer dan 32 uur per week werken voor één opdrachtgever zonder andere inkomsten
• Verplichte aanwezigheid op vaste tijden
• Geen weigerings- of vervangingsrecht
• Eenzijdige tariefstelling
• Behandeling als werknemer met teamvergaderingen en beoordelingsgesprekken

Wat betekent dit voor zorgorganisaties?

• Behandel zzp'ers consequent als zelfstandigen:
  Dus geen verplichte teamvergaderingen (tenzij contractueel), geen werknemerspas, vast bureau of beoordelingsgesprekken. Geen doorbetaling bij ziekte of vakantie.
• Ondernemersvrijheid:
  Zzp'ers moeten opdrachten kunnen weigeren, eigen planning bepalen, vervangers kunnen sturen, eigen werkwijze kiezen. Werk met opdrachtovereenkomsten met tarieven per opdracht/uur, factuurplicht en kortere opzegtermijnen.
• Risico's bij onduidelijkheid:
  Loonheffing-naheffing met boetes tot 300%, zzp'er kan werknemersrechten claimen (ziektegeld, vakantiegeld, pensioen, ontslagbescherming), reputatieschade.

Bij twijfel: documenteer waarom sprake is van zelfstandigheid met concrete feiten. Ga het gesprek aan over de juiste vormgeving. Grijze zones zijn voor niemand wenselijk.

Wat verandert er?

Deze uitspraak verandert niet de Deliveroo-criteria, maar bevestigt drie punten:

• Ten eerste: ondernemerschap telt even zwaar als de andere criteria (geen rangorde). Sterk ondernemerschap kan de balans doen omslaan, ook als andere elementen op een arbeidsovereenkomst wijzen.
• Ten tweede: collectieve kwalificaties zijn onmogelijk zonder zeer concrete individuele gegevens per persoon.
• Ten derde: context telt: de zorg is, net als de taxibranche, traditioneel een markt met veel zelfstandig professionals.

Wat kunnen we concluderen?

Deze uitspraak bevestigt dat het Nederlands recht ruimte laat voor échte zelfstandigen in de zorg, mits je je als ondernemer gedraagt én dit kunt aantonen. Niet het etiket op je contract bepaalt je status, maar de feitelijke situatie.

Belangrijk is dat de individuele beoordeling leidend blijft. Zelfs als collega's zelfstandig zijn, kun jij bij gebrek aan ondernemerschap als werknemer worden aangemerkt. Omgekeerd kunnen werkenden die feitelijk onder gezag werken, arbeidsrechtelijke bescherming claimen. Voor beide partijen geldt: documenteer je keuzes goed en zorg dat praktijk en bedoeling overeenkomen. Grijze zones leiden tot risico's voor iedereen.