De Wet BIG en het BIG-register: hoe zit het nou precies?

De Wet BIG is niet van toepassing op iedere zzp’er in de zorg. Toch is het belangrijk om te weten wanneer deze wet wél voor jou geldt. Werk je als zelfstandige in de zorg, dan krijg je vrijwel altijd indirect met de Wet BIG te maken. In dit artikel leggen we duidelijk uit wat de Wet BIG precies inhoudt, voor wie deze geldt en waar je rekening mee moet houden.

Wat is de Wet BIG?

De afkorting BIG staat voor Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg. De Wet BIG heeft als doel om de kwaliteit van de zorg te bewaken en te verbeteren. Daarnaast beschermt deze wet patiënten tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door zorgverleners.

Een belangrijk onderdeel van de Wet BIG is het BIG-register. Dit is een openbaar register waarin zorgverleners met een beschermd beroep staan ingeschreven. Patiënten en opdrachtgevers kunnen hier controleren of iemand bevoegd en bekwaam is om bepaalde handelingen uit te voeren.

Wat is het BIG-register?

Het BIG-register is een officieel register waarin zorgprofessionals staan die een beschermde titel hebben. Alleen als je in dit register staat, mag je die titel gebruiken en bepaalde voorbehouden handelingen uitvoeren.

Registratie in het BIG-register betekent ook dat je valt onder het tuchtrecht. Dit houdt in dat je professioneel gedrag wordt getoetst en dat er maatregelen genomen kunnen worden als je niet volgens de regels handelt.

Voor wie geldt de Wet BIG?

De Wet BIG geldt met name voor de zogenaamde artikel 3-beroepen. Deze beroepsgroepen zijn verplicht zich te registreren in het BIG-register.

De zogenaamde Artikel 3-beroepen moeten zich registreren in het BIG-register Dat zijn ze volgens de Wet BIG verplicht. Ze vallen ook onder het tuchtrecht.

De betreffende beroepsgroepen zijn onder andere:

• Arts
• Fysiotherapeut
• Apotheker
• Tandarts
• Verloskundige
• Verpleegkundige
• Bachelor medisch hulpverlener (tijdelijke registratie)
• Geregistreerd mondhygiënist (tijdelijke registratie)
• Gezondheidszorgpsycholoog
• Klinisch technoloog
• Orthopedagoog-generalist
• Physician assistant
• Psychotherapeut

Klik hier voor meer informatie over het BIG-register vanuit Rijksoverheid.

Beroepen zonder BIG-registratie (artikel 34)

Niet alle zorgberoepen vallen onder het BIG-register. De zogenaamde Artikel 34-beroepen hoeven zich niet te registreren en vallen niet onder het tuchtrecht.

Toch betekent dit niet dat er geen regels zijn. Ook zonder BIG-registratie moet je als zorgverlener bekwaam zijn voor de handelingen die je uitvoert. Ook zonder je te hoeven registreren in het BIG-register, kun je onder artikel 34 van de Wet BIG vallen. Bijvoorbeeld omdat je bepaalde handelingen wel mag uitvoeren. Denk dan aan injecteren, katheteriseren en een maagsonde inbrengen.

Verschillen tussen zorgfuncties

Binnen de zorg zijn er duidelijke verschillen in wat je wel en niet mag doen:

• Verzorgende AG (algemene gezondheidszorg) Mag geen voorbehouden of risicovolle handelingen uitvoeren (behalve medicatie verstrekken).
• Verzorgende IG (individuele gezondheidszorg) Mag wél bepaalde risicovolle handelingen uitvoeren, zoals injecteren of katheteriseren, omdat deze tijdens de opleiding zijn aangeleerd.
• Helpende Mag geen voorbehouden of risicovolle handelingen uitvoeren.

Dit verschil komt voort uit het opleidingsniveau en de bijbehorende bevoegdheden.

Voorbehouden en risicovolle handelingen

De Wet BIG maakt onderscheid tussen gewone zorgverlening en voorbehouden handelingen. Dit zijn medische handelingen die risico’s met zich meebrengen voor de patiënt.

Voorbeelden hiervan zijn:

• Injecties geven
• Katheteriseren
• Een maagsonde inbrengen

Deze handelingen mogen alleen worden uitgevoerd door bevoegde zorgverleners, of in opdracht van een arts.

Het uitvoeringsverzoek: hoe werkt dat?

Wanneer je als verpleegkundige of verzorgende IG een voorbehouden handeling uitvoert zonder dat de arts zelf aanwezig is, moet er een uitvoeringsverzoek zijn.

Dit betekent dat:

• De arts opdracht geeft voor de handeling
• Jij bekwaam bent om deze handeling uit te voeren
• Jij zelf verantwoordelijk blijft voor een correcte uitvoering

Dit is een belangrijk onderdeel van de Wet BIG en zorgt ervoor dat de veiligheid van de patiënt gewaarborgd blijft.

Wat betekent de Wet BIG voor jou als zzp’er?

Ook als zzp’er in de zorg is het essentieel om te weten waar je staat:

• Ben je BIG-geregistreerd? → Dan val je onder het tuchtrecht
• Niet BIG-geregistreerd? → Dan moet je alsnog bevoegd en bekwaam werken
• Werk je met voorbehouden handelingen? → Dan heb je vaak een uitvoeringsverzoek nodig

Daarnaast verwachten opdrachtgevers vaak dat je je zaken goed op orde hebt, zoals:

• Aantoonbare bekwaamheid
• Bij- en nascholing
• Duidelijke werkafspraken

Conclusie

De Wet BIG is een belangrijke wet binnen de zorg die zorgt voor kwaliteit en veiligheid. Of je nu wel of niet BIG-geregistreerd bent, je hebt als zorgverlener altijd te maken met verantwoordelijkheden rondom bevoegdheid en bekwaamheid.

Werk je als zzp’er in de zorg? Dan is het cruciaal om goed te begrijpen wat je wel en niet mag doen. Zo voorkom je risico’s voor jezelf én voor je cliënten.