Zelfstandig blijven werken in de zorg: wat verandert wel/niet in 2026

De discussie over schijnzelfstandigheid heeft het afgelopen jaar bij veel zzp’ers in de zorg tot onzekerheid geleid. Berichten over handhaving, boetes en veranderende regels riepen regelmatig de vraag op of zelfstandig werken mogelijk blijft. Het kabinetsbesluit over de zachte landing voor 2026 laat echter een genuanceerder beeld zien: zelfstandig werken in de zorg blijft mogelijk, mits het professioneel en zorgvuldig is ingericht.

Hoewel het kabinet geen volledige verlenging van de zachte landing heeft aangekondigd, blijven belangrijke onderdelen ook in 2026 van kracht. Daarmee ontstaat geen abrupte omslag, maar juist continuïteit en ruimte om zelfstandig te blijven werken.

Van uitstel naar overgang: focus op échte zelfstandigheid

Het kabinet kiest ervoor om vast te houden aan het ingezette handhavingstraject, maar doet dat niet met harde sancties. De kern van het beleid blijft: onderscheid maken tussen echte zelfstandigen en constructies die daar niet bij passen. Voor zzp’ers die hun werk inhoudelijk en organisatorisch zelfstandig uitvoeren, verandert er weinig. De zachte landing verschuift daarmee van ‘uitstel’ naar ‘zorgvuldige overgang’; met erkenning van goed ingerichte zelfstandigheid.

Dit verandert níet in 2026

• De handhaving blijft gebaseerd op de negen Deliveroo-criteria.
• De Belastingdienst kan bij vastgestelde schijnzelfstandigheid naheffingen opleggen, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025.
• Mogelijke civielrechtelijke aanspraken (zoals pensioen of cao-rechten) blijven buiten de Belastingdienst en veranderen niet.
• Ook in 2026 worden geen verzuimboetes opgelegd.
• De Belastingdienst start in beginsel met een bedrijfsbezoek waarin vooral wordt gekeken en besproken.
• Op basis van zo’n bedrijfsbezoek kan geen naheffing worden opgelegd; eerst volgt eventueel een waarschuwing.

Wat er wél verandert en waarom dat meevalt

Nieuw is dat vanaf 1 januari 2026 een vergrijpboete mogelijk wordt. Dit klinkt zwaar, maar is uitsluitend bedoeld voor situaties van opzet of grove schuld. Voor zelfstandig zorgprofessionals die transparant werken, afspraken vastleggen en bereid zijn te corrigeren, is dit praktisch geen risico. Het beleid richt zich dus op excessen en niet op professionals die hun zelfstandigheid serieus nemen.

Zichtbare zelfstandigheid als sleutel

De kernvraag voor 2026 is niet óf zzp’ers mogen blijven werken. De kernvraag is of hun zelfstandigheid zichtbaar en onderbouwd is. Daarbij gaat het om samenhang, niet om perfectie:

• duidelijke afspraken met opdrachtgevers;
• ruimte voor eigen professionele afwegingen;
• geen structurele inbedding in hiërarchie of vaste teams;
• verantwoordelijkheid voor kwaliteit, organisatie en dossiervoering.

Zzp’ers die hun werk op deze manier hebben ingericht, blijven ook in 2026 gewoon zzp’er.

Duidelijkheid is essentieel voor flexibiliteit

In de zorgsector is de afgelopen periode gebleken dat onzekerheid vooral leidt tot defensief gedrag: minder inhuur, meer druk op vaste teams en afnemende flexibiliteit. De gedeeltelijke voortzetting van de zachte landing biedt juist ruimte om dat patroon te doorbreken. Door het beleid te lezen zoals het bedoeld is, als overgang met ruimte voor zorgvuldigheid, ontstaat weer vertrouwen in professioneel zelfstandig werken.

SoloPartners blijft deze ontwikkelingen volgen en duiden, met als doel rust te brengen en duidelijk te maken dat goed ingerichte zelfstandigheid in de zorg ook in 2026 bestaansrecht heeft!

2026: geen afscheid, maar erkenning

Voor veel zzp’ers in de zorg is 2026 geen jaar van afscheid, maar een jaar waarin zichtbaar wordt dat zelfstandigheid en kwaliteit samen kunnen gaan. Wie zijn praktijk op orde heeft, hoeft niet te verdwijnen maar kan blijven bijdragen aan toegankelijke, flexibele en professionele zorg. De zachte landing laat zien dat er ruimte is voor zzp’ers die hun verantwoordelijkheid nemen.