Minder zzp’ers, andere contracten. Maar wat levert het de zorg op?

Deze week kopt Skipr: ‘Zorgsector kampioen zzp’ers in loondienst trekken’ . Uit de nieuwe Werkgevers Enquête Arbeid 2026 van TNO geeft bijna een kwart van de bevraagde zorgwerkgevers aan dat een deel van de zzp’ers in loondienst is gekomen. Andere organisaties kozen voor een andere vorm van flexibele inzet.

De arbeidsmarkt in de zorg verandert. Maar één belangrijke vraag blijft onbeantwoord: wat merkt de zorg daar uiteindelijk van?

De cijfers van TNO laten zien dat:

• 23,7% van de bevraagde zorgwerkgevers aangeeft dat een deel van de zzp’ers in loondienst is gekomen;
• bij 6,6% een deel is vervangen door andere flexkrachten, zoals uitzendkrachten of gedetacheerden;
• bij 31,5% de samenwerking met zzp’ers is aangepast;
• 44,3% meldt geen veranderingen.

 Dit zijn percentages van werkgevers, niet van individuele zorgprofessionals. Bovendien konden werkgevers meerdere antwoorden geven.

Cijfers zeggen niet alles

Dat de veranderingen op de arbeidsmarkt niet alleen op papier plaatsvinden, bleek ook al uit een eerdere analyse van ING op basis van CBS-cijfers. Daaruit kwam naar voren dat het aantal zzp’ers in de zorg in één jaar met 13% was afgenomen. In de VVT-sector was de daling zelfs 63%.

De nieuwe TNO-cijfers geven daar gedeeltelijk een aanvullend perspectief op. Ze laten zien dat organisaties verschillende keuzes maken. Maar ze vertellen niet hoeveel zorgprofessionals daadwerkelijk zijn overgestapt, hoeveel uren daarmee beschikbaar zijn gekomen en of de personeelsbezetting er daadwerkelijk op vooruit is gegaan.

Minder zzp-inzet is niet automatisch meer zorgcapaciteit

Een zorgprofessional die in loondienst komt, blijft behouden voor de sector. Dat is een goede ontwikkeling als iemand bewust voor die stap kiest. Maar wat als een zelfstandige helemaal stopt met werken in de zorg? Of als iemand niet langer rechtstreeks als ondernemer wordt ingehuurd, maar via een uitzendbureau of detacheringsconstructie terugkeert? Dan is de contractvorm veranderd, maar is daarmee ook het personeelsprobleem opgelost?

In het artikel De zzp-krimp raakt de zorgvloer stonden we al stil bij de gevolgen van de afnemende inzet van zelfstandigen voor de werkdruk en continuïteit. De nieuwe TNO-cijfers bieden een aanvullend perspectief: ze laten zien welke keuzes zorgwerkgevers hebben gemaakt. Maar of die keuzes ook leiden tot meer beschikbare zorg, weten we nog niet.

De cijfers geven geen inzicht in de daadwerkelijke zorgcapaciteit, de continuïteit voor cliënten of de gevolgen voor de werkdruk van bestaande teams. Ook de financiële gevolgen van alternatieve flexconstructies blijven buiten beeld. Dat zijn belangrijke vragen. Want uiteindelijk gaat het niet om het aantal zzp-contracten, maar om voldoende gekwalificeerde professionals die beschikbaar zijn om zorg te verlenen.

De volgende stap: kijken naar wat werkt

De discussie over schijnzelfstandigheid en de ruimte voor zelfstandig ondernemerschap is de afgelopen periode uitgebreid gevoerd. Laten we duidelijk zijn. Werk je feitelijk als werknemer, maar ben je alleen op papier zzp’er? Dan moet daar kritisch naar worden gekeken. Maar schijnzelfstandigheid aanpakken is iets anders dan zelfstandig ondernemerschap onmogelijk maken.

Nu is het tijd om ook naar de praktische gevolgen te kijken. Blijft voldoende flexibiliteit beschikbaar om ziekte en piekbelasting op te vangen? Kunnen zorgprofessionals blijven werken op een manier die bij hun wensen en mogelijkheden past? En wat is nodig om te voorkomen dat ervaren professionals de zorg verlaten? Dat vraagt om meer dan cijfers over contractvormen. Het vraagt om inzicht in de gevolgen voor zorgorganisaties, professionals én cliënten.

Beschikbare zorg moet centraal staan

Bij SoloPartners geloven we niet in een tegenstelling tussen loondienst en zelfstandig ondernemerschap. Verschillende werkvormen kunnen, naast elkaar, een waardevolle bijdrage leveren aan de zorg. Zolang de samenwerking maar past binnen de geldende wet- en regelgeving.

De nieuwe cijfers laten zien dat er beweging is op de arbeidsmarkt. Of die beweging ook leidt tot betere en beter beschikbare zorg, moet nog blijken. Minder zzp’ers is op zichzelf geen ‘succes’. Het gaat erom dat voldoende goede zorgprofessionals behouden blijven. Ongeacht de contractvorm waarin zij werken.