Wet BAZ naar Tweede Kamer: wat betekent dit voor zzp’ers in de zorg?

De Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) is op vrijdag 13 maart officieel naar de Tweede Kamer gestuurd. In dit artikel leggen we uit wat dit concreet betekent voor zelfstandig zorgprofessionals. En waar de kansen liggen…

Wat is er aan de hand?

Na jaren van politieke discussie is het zover: minister Aartsen (Werk en Participatie) heeft het wetsvoorstel voor de Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ) naar de Tweede Kamer gestuurd. Het kabinet houdt vast aan een maximale maandpremie van € 171 (5,4% van de winst uit onderneming). Raak je als zelfstandige langdurig arbeidsongeschikt, dan heb je een wachttijd van twee jaar. Na die tijd ontvang je een uitkering van maximaal 70% van het laatstverdiende inkomen, tot het niveau van het minimumloon.

Minister Aartsen noemt het nadrukkelijk een basisvoorziening. De dekking is bewust beperkt gehouden om de premie betaalbaar te houden. Het staat ondernemers vrij om daarbovenop een eigen, meer omvattende verzekering af te sluiten.

Waarom dit juist voor zzp’ers in de zorg relevant is

Als zelfstandig zorgprofessional loop je een bovengemiddeld risico op arbeidsongeschiktheid. De zorgsector kent van oudsher een relatief hoog verzuim. Of je nu als verpleegkundige, verzorgende, begeleider of paramedicus werkt, fysieke belasting, onregelmatige diensten en psychische druk zijn inherent aan het vak. Een aanzienlijk deel van de zzp’ers in de zorg heeft op dit moment echter géén arbeidsongeschiktheidsverzekering. Vaak vanwege de hoge premies, medische uitsluitingen of simpelweg onbekendheid met de opties.

Dat maakt de BAZ, ondanks alle terechte kritiek op het wetsvoorstel, in de basis een stap vooruit voor onze achterban.

De voordelen op een rij

1. Eindelijk een vangnet voor wie nu onverzekerd is

Een groot deel van de zelfstandig zorgprofessionals heeft momenteel geen enkele voorziening voor langdurige arbeidsongeschiktheid. Bij uitval zijn zij aangewezen op spaargeld en uiteindelijk de bijstand; met alle financiële en emotionele gevolgen van dien. De BAZ biedt deze groep een basisvangnet, ongeacht leeftijd of medische voorgeschiedenis. Vooral voor zorgverleners die vanwege bestaande gezondheidsklachten niet terechtkonden bij private verzekeraars, is dit een wezenlijke verbetering.

2. Geen medische selectie

Anders dan bij particuliere verzekeraars kent de BAZ geen medische acceptatie. Je wordt dus niet geweigerd op basis van je gezondheid. Voor zorgprofessionals die al eens te maken hadden met fysieke klachten of burn-outproblematiek is dit een wezenlijk verschil. Voorheen konden zij geen, of alleen een zeer dure, private AOV afsluiten.

3. De opt-out: keuzevrijheid blijft behouden

Het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ bevestigt dat de opt-out-mogelijkheid gehandhaafd blijft. Heb je al een eigen AOV of sluit je liever een private verzekering af met bredere dekking? Dan ben je niet verplicht mee te doen aan de publieke BAZ. Dit is een belangrijk punt omdat je als ondernemer zelf de regie houdt.

4. Lagere premie door langere wachttijd

De wachttijd is in het aangepaste voorstel verlengd van een naar twee jaar. Dat klinkt als een nadeel, maar heeft een belangrijk voordeel; de premie is daardoor verlaagd van 6,5% naar 5,4% van de winst. Voor veel zzp’ers in de zorg met een gemiddelde winst rond de € 50.000 komt dit neer op een overzichtelijke maandlast. De wachttijd van twee jaar sluit ook goed aan bij het model waarin veel zorgprofessionals de eerste twee jaar overbruggen via een broodfonds, schenkkring of eigen reserves.

5. Gelijker speelveld met werknemers

Een veelgehoord argument tegen zzp’ers in de zorg is dat zij ‘goedkoop’ zijn. Werkgevers betalen immers niet de lasten die zij wel voor werknemers betalen, waaronder arbeidsongeschiktheidspremies. De BAZ verkleint dit verschil. Dat versterkt de positie van de zelfstandig zorgprofessional in het debat. Daarnaast kan het bijdragen aan meer acceptatie van zzp’ers door zorginstellingen en opdrachtgevers.

Maar er zijn óók kritische kanttekeningen…

Ondanks deze voordelen plaatst SoloPartners ook nadrukkelijk kanttekeningen bij het wetsvoorstel.

1. Beperkte dekking

Een uitkering op minimumloonniveau is voor veel zorgprofessionals met een hoger inkomen ontoereikend. Wie meer zekerheid wil, zal daarbovenop een aanvullende private verzekering moeten afsluiten. De BAZ dekt bovendien alleen duurzame en volledige arbeidsongeschiktheid af; voor de meeste gevallen van tijdelijke of gedeeltelijke uitval moet je zelf iets regelen.

2. Uitvoerbaarheid

De Raad van State was eind 2025 uiterst kritisch over de uitvoerbaarheid. De uitvoering komt grotendeels bij het al overbelaste UWV en de Belastingdienst te liggen. ZZP Nederland en andere belangenorganisaties betwijfelen of invoeringsjaar 2030 kan worden gehaald. SoloPartners deelt die zorg.

3. Beoordeling op ‘drempelfuncties’

Bij de BAZ beoordeelt het UWV niet of je jouw werk als zorgprofessional nog kunt doen. Het beoordeelt of je andere functies nog wel kunt uitoefenen. Een voorbeeld: een verpleegkundige die haar vak niet meer kan uitoefenen, maar volgens het UWV nog wel licht administratief werk kan doen, krijgt geen uitkering. Bij een private AOV wordt vaak wel gekeken naar je eigen beroep.

Wat kun je nu doen?

SoloPartners adviseert zelfstandig zorgprofessionals om niet af te wachten. Zet nu al stappen.

• Heb je al een AOV? Controleer of deze voldoet aan de peildatumcriteria. Wie vóór de peildatum een kwalificerende verzekering heeft, valt onder het soepelere overgangsrecht.
• Heb je nog géén AOV? Overweeg om er nu een af te sluiten. De peildatum kan snel na de Kamerbehandeling op 2 april worden vastgesteld. Een AOV-aanvraag duurt gemiddeld 2 tot 6 weken.
• Heb je een broodfonds? Dat is waardevol voor de eerste twee jaar, maar kwalificeert niet voor de opt-out van de BAZ. Je valt dan alsnog onder de publieke regeling.

Oriënteer je op een combinatie. Veel zzp’ers in de zorg kiezen voor een broodfonds of schenkkring voor de eerste twee jaar, aangevuld met een private AOV voor de langere termijn. Dat model sluit goed aan bij de tweejarige wachttijd van de BAZ.

Tot slot

De BAZ is niet het ideale wetsvoorstel. Maar voor de zelfstandig zorgprofessionals die nu zonder enig vangnet werken, biedt het wel degelijk een verbetering. Tegelijkertijd blijft keuzevrijheid het uitgangspunt; wie zich beter en breder wil verzekeren, kan en moet dat vooral blijven doen.