Mag je als zzp'er werken op uurbasis?

Zelfstandigenwet in de praktijk #5

Wat betekent de Zelfstandigenwet voor jouw dagelijkse praktijk als zelfstandig zorgprofessional? In deze serie bespreken we herkenbare praktijksituaties en bekijken we wat de voorgestelde wetgeving én de bestaande regels daarover zeggen. Zo krijg je meer inzicht in mogelijke risico’s en de ruimte om zelfstandig te blijven werken.

Het voorstel

Volgens de toelichting bij de Zelfstandigenwet voldoe je in ieder geval niet aan het criterium 'eigen rekening en risico' als je voor een bepaalde periode werkt tegen een vergoeding die 'uitsluitend is gebaseerd op het aantal gewerkte uren'. De zelfstandige kan dan immers niet méér verdienen door het werk sneller of efficiënter uit te voeren. De toelichting noemt als voorbeeld een zorgmedewerker die zes weken lang veertig uur per week werkt en daarvoor per uur wordt betaald.

De toelichting noemt twee situaties waarin de zelfstandige wél economische voordelen kan behalen:

• Een afgesproken resultaat
  je bent verantwoordelijk voor een vooraf duidelijk omschreven resultaat en kan voordeel behalen als het werk minder tijd of moeite kost dan verwacht.
• Werk met onbetaalde voorbereiding:
  je voert werkzaamheden uit gedurende een afgesproken periode, maar verricht daarnaast ook aanzienlijke voorbereidingen die niet afzonderlijk per uur worden betaald.

Ook het financiële risico telt mee. Als voor het afgesproken resultaat meer werk nodig blijkt dan verwacht, mogen jij en de opdrachtgever dat risico delen. Je moet echter zelf een reëel deel van het risico dragen; het mag niet grotendeels bij de opdrachtgever liggen.

De praktijk

Veel directe zorg wordt per uur, dienst of beschikbaarheid geleverd en ook zo bekostigd. Vooraf staat niet altijd vast welke handelingen precies nodig zijn; wel dat een zorgprofessional gedurende een bepaalde periode beschikbaar en verantwoordelijk is. Daarnaast verricht je vaak werk dat je niet factureert, zoals reistijd, rapportage, overdracht en scholing.

Waar wringt het?

Nachtzorg, begeleiding, wijkverpleging en persoonlijke verzorging laten zich niet altijd vertalen naar een vaste prijs of een vooraf vastgesteld eindresultaat. De toelichting bij de Zelfstandigenwet gaat er bij de zorgmedewerker vanuit dat er geen noemenswaardig onbetaald werk is; zónder dat te onderbouwen.

Standpunt SoloPartners

Werken op uurbasis wordt niet verboden, maar kan de 'veilige haven' van de Zelfstandigenwet buiten bereik brengen. Juist dit criterium sluit nog onvoldoende aan bij de zorgpraktijk. Wij vragen het kabinet het onbetaalde werk van zorgverleners mee te tellen en het zorgvoorbeeld te herzien.

Het uurtarief van het rechtsvermoeden is volgens de toelichting 'niet een drempel voor zelfstandigheid'. Verdien je minder dan dit bedrag, dan ben je dus niet automatisch werknemer.

Wat kun je nu al doen?

• Houd een tijd lang bij hoeveel uur je besteedt aan werk dat je niet factureert, zoals reistijd, rapportage, overdracht en scholing.
• Spreek waar dat past een vergoeding per cliënt of zorgtraject af en leg duidelijk vast welke resultaten of werkzaamheden je levert. Alleen een vast bedrag per zorgmoment is niet genoeg als dat moment steeds even lang duurt. Dat lijkt volgens de toelichting sterk op betaling per uur. Dat kan anders zijn als je daarnaast ook aanzienlijk voorbereidend werk doet waarvoor je niet apart factureert.
• Leg vast welke risico’s je zelf draagt, bijvoorbeeld bij uitloop, herstelwerk of schade.

Wat betekent dit voor jou?

Werken op uurbasis kan er dus toe leiden dat je buiten de 'veilige haven' van de Zelfstandigenwet valt. Maar het is niet verboden en maakt je niet automatisch werknemer of schijnzelfstandige.

Voldoe je niet aan alle voorwaarden van de veilige haven, dan blijft de bestaande beoordeling van de arbeidsrelatie gelden. Daarbij wordt gekeken naar alle feiten en omstandigheden van de samenwerking: de zogenoemde holistische toets. Eén kenmerk bepaalt dus niet automatisch de uitkomst. Wel geldt: hoe beter je zelfstandigheid in de praktijk zichtbaar is, hoe sterker je staat. Lees ook het artikel 'Wat maakt jou een sterke zorgondernemer?'.

Laat jouw ervaring horen

De beoogde ingangsdatum van de Zelfstandigenwet is 1 januari 2028. Voor nu is het nog een voorstel, geen vaststaand eindpunt. De internetconsultatie loopt tot en met 29 oktober 2026 en het wetsvoorstel kan op onderdelen nog worden aangepast.

Juist ervaringen uit de zorg laten zien waar het wetsvoorstel aansluit op de praktijk en waar verduidelijking nodig is. Laat je stem horen en reageer via internetconsultatie.nl. Of deel jouw ervaring met SoloPartners via [email protected]. Wij nemen ervaringen van zelfstandig zorgprofessionals mee in onze eigen reactie op het wetsvoorstel.

Meer praktijkverhalen

Dit praktijkverhaal is er één uit een serie naar aanleiding van het artikel ‘De Zelfstandigenwet is niet het eindpunt. En zeker niet het einde van zzp in de zorg’.

De komende tijd vullen wij deze reeks aan. De totale reeks 'Zelfstandigenwet in de praktijk' bestaat uit de volgende verhalen:

• Werken volgens protocollen en richtlijnen
• Open diensten draaien en werken via een rooster
• Deelnemen aan multidisciplinair overleg (MDO)
• Werken in het elektronisch cliëntendossier (ECD)
• Werken op uurbasis of per dienst (dit artikel)
• Langdurig werken voor dezelfde opdrachtgever
• Werken met meerdere, maar niet altijd 'volwaardige', opdrachtgevers
• Opdrachten uitvoeren via een bemiddelaar of platform

Gratis webinar over de Zelfstandigenwet

Wil je meer weten over de Zelfstandigenwet? Meld je dan aan voor het gratis webinar 'Zelfstandigenwet - wat verandert er voor jou als zzp'er in de zorg?' op dinsdag 27 oktober (13:00 - 14:30 uur).

Tijdens dit webinar praten we je bij over de belangrijkste ontwikkelingen rondom de Zelfstandigenwet. Je ontdekt welke factoren meewegen bij de beoordeling van jouw ondernemerschap en wat dit betekent voor jouw dagelijkse praktijk. Natuurlijk is er volop ruimte om jouw vragen te stellen.

Na afloop weet je beter waar je staat, waarop je moet letten en welke stappen je eventueel kunt zetten.
Meld je gratis aan.