Nieuws

Pensioenakkoord en AOV verplichting voor zzp’ers: hoe staat het ervoor?

dinsdag 11 juni 2019    Dit artikel delen

Afgelopen week gebeurde er iets heel bijzonders voor de zzp’er in Nederland. In het concept pensioen akkoord dat na jarenlang touwtrekken gesloten werd, is als voorwaarde opgenomen dat zzp’ers zich verplicht dienen te verzekeren voor arbeidsongeschiktheid. Dat lees je goed: tijdens de onderhandelingen voor de oudedagsvoorziening van werknemers, is meegenomen dat de zzp’er zich verplicht tegen langdurig verzuim moet gaan verzekeren. Daarmee komt een eerdere voorspelling uit. De twee hebben niets met elkaar te maken, maar het concept akkoord ligt er wel. Zonder dat een zzp-belangenorganisatie eraan te pas kwam. 

Wat is er gebeurd?

Na negen jaar onderhandelen is er een concept pensioen akkoord gerold uit een marathon overleg tussen sociale partners en een zelfverzekerde minister Koolmees. Alhoewel de eerste voorbehouden al worden gemaakt voor de toekomst, is het pensioen akkoord op dit moment nog vooral gepresenteerd als een groot succes. Saillant detail is overigens wel dat de leden van de vakbond FNV voorlopig helemaal niet blij zijn met het concept akkoord.

Winst voor de zzp’er op het pensioen ligt er: geen verplichting om een pensioen op te bouwen, maar wel meer mogelijkheden binnen pijler 2 van het pensioenstelsel, moeten de zzp’er gaan verleiden om iets te organiseren voor later. De vormgeving daarvan is nog niet duidelijk, maar we mogen het positief noemen. Op het pensioenvlak is dus er iets constructiefs georganiseerd en op zich zou dat oke zijn als het daar zou ophouden. Maar dat doet het niet.

Het dossier arbeidsongeschiktheid is namelijk tijdens het pensioenoverleg onderwerp van gesprek geworden. Het onderwerp heeft niets met pensioen van doen, maar het was volgens PvdA en GroenLinks nodig om “met een verplichte verzekering ook de afwenteling van kosten en risico’s op de samenleving te verminderen”, zo luidt het principe-akkoord. De AOV alinea’s worden met de acceptatieplicht, geen uitsluitingsgronden en een betaalbare premie in het akkoord van een aantrekkelijk sausje voorzien. Maar de piepers die eronder liggen zijn glazig: er is geen zzp’er die vraagt om een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Hoe is dat mogelijk?

Aan de onderhandelingstafel rondom pensioen zaten de vakbonden en één van die vakbonden heet de FNV. De FNV heeft een tak die zich bezig houdt met dienstverlening aan zzp’ers en die tak heet FNV Zelfstandigen. Kun je een vakbond van werknemers combineren met een belangenbehartiger voor zzp’ers? De FNV denkt van wel, want vindt dat zzp’ers vooral beschermd moeten worden. Dit willen zij onder meer realiseren door “het level playing field op de arbeidsmarkt te herstellen.” Anders gezegd willen zij dat alle werkenden op eenzelfde wijze bijdragen aan het sociale systeem en ook de AOV hoort daarbij. Wij vinden dat iedere werkende in Nederland zich goed en betaalbaar moet kunnen verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid.Onder iedere werkende val jij dus als zzp’er ook. Het is voor de FNV / FNV Zelfstandigen niet vreemd dat zij de verplichte AOV aan de haren bij het pensioenoverleg gesleept hebben. Daarnaast was de verplichte AOV ook een harde eis van de partijen PvdA en GroenLinks bij het overleg.

FNV Zelfstandigen worden niet als representatief gezien door de heersende zzp-belangenorganisaties, en dat is een probleem. Het standpunt van FNV Zelfstandigen wordt dan ook niet gedeeld door bijvoorbeeld ZZP Nederland, die stelt dat “een opgelegde AOV-plicht strijdig is met de positie van de zzp’er als ondernemer, die nu eenmaal zelf verantwoordelijk is voor de afdekking van inkomensrisico’s.” Onze Solo-Partner Platform Zelfstandig Ondernemers (PZO), stelt dat het overleg “de vrijheid van ondernemen door de zzp’er heeft opgeofferd” en is niet blij met hoe dit akkoord tot stand gekomen is. Relatieve nieuwkomer de Werkvereniging heeft het vermoeden dat de verplichte AOV vooral tot doel heeft de tarieven van zzp’ers omhoog te stuwen en heeft het net als ZZP NL en PZO liever over een sociale basisvoorziening dan een verplichte verzekering op het onderdeel arbeidsongeschiktheid. De werkvereniging startte al eerder een petitie tegen een verplichte AOV.

En nu?

De vakbonden die hun handtekening onder het concept akkoord plaatsten, worden er nu op uit gestuurd om voor medio volgend jaar consensus te bereiken met de ZZP belangenorganisaties. Dat wordt niet eenvoudig. Daarnaast komen ZZP NL en PZO deze maand met een eigen voorstel, Manifest Moderne Arbeidsmarkt geheten. Hierin zetten zij uiteen hoe de arbeidsmarkt van de toekomst eruit zou moeten komen te zien. En dat gaat verder dan een pensioen akkoord of AOV voorziening. Overigens heeft de Werkvereniging ook een manifest, Modern Werkenden geheten.

De aankomende maanden zullen naar verwachting bestaan uit een stevig tegengeluid. Een geluid dat in zal gaan op de aanpak van de gehele arbeidsmarkt in plaats van losse onderdelen. Ondertussen zullen er meer details naar boven komen over hoe dat pensioen akkoord er dan precies uit zou moeten zien. Op welke wijze kun je als zzp’er straks binnen pijler 2 wel voor je pensioen sparen? Hoe gaat die verplichte AOV eruit zien en wordt dat een commerciële aanpak, of een voorziening die het UWV op zich neemt? We gaan het volgen en zetten het hier uiteen.

SoloPartners maakt zich hard voor de zzp’er in de zorg. Dat wil ook zeggen dat wij de generieke zzp dossiers voor jou volgen en beïnvloeden. Steun je onze werkwijze en onze standpunten? Sluit je dan aan >>

Dit artikel delen